Η ηχογράφηση περιλαμβάνει το τραγούδι «Ξενύχτηδες» από την ετήσια επιθεώρηση «Πειρασμός 1920», σε μουσική Ερμή Πόγγη και κείμενο-στίχους Αιμίλιου Δραγάτση. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 17 Ιουνίου 1920 στο θέατρο «Πανόραμα» από τον θίασο Σαμαρτζή.
Όπως σημειώνει ο Θόδωρος Χατζηπανταζής (1977: 95):
«Το γνώρισμα εκείνο, που έκανε τον "Πειρασμό" να ξεχωρίσει αμέσως από τις υπόλοιπες ετήσιες επιθεωρήσεις, ήταν η συστηματική καλλιέργεια των τολμηρών υπονοούμενων στον διάλογο και στο θέαμα. Στον τομέα αυτόν ξεπέρασε πολύ τον "Παπαγάλο" [ετήσια επιθεώρηση (1914-1921) του Αντώνη Βώττη] και δημιούργησε μια παράδοση σεξουαλικής προκλητικότητας για όλες τις χειμερινές επιθεωρήσεις που ακολούθησαν. Με τον "Παπαγάλο" τον σύνδεε ακόμη η καμπαρετζίδικη θεαματικότητά του, οι φαντεζίστικοι χοροί του και οι καλλίγραμμες γυναίκες του [...] Από τη δουλειά των μουσικοσυνθετών του η πιο αξιόλογη στάθηκε η συμβολή του Ερμή Πόγγη στον "Πειρασμό 1920", από όπου προέρχεται το πασίγνωστο τραγούδι "Ξενύχτηδες" ("Στης νύχτας τη σιγαλιά"). Γενικά μπορεί να πει κανείς πως ο "Πειρασμός" άρχισε να σταδιοδρομεί σε μια περίοδο παρακμής της Ετήσιας Επιθεώρησης και όπως ήταν φυσικό δεν έμεινε ανεπηρέαστος από το κλίμα που επικρατούσε γύρω του».
Η παρτιτούρα του τραγουδιού κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 1920 από τον οίκο Γαϊτάνου (βλ. εδώ, εδώ και εδώ), στην Κωνσταντινούπολη από τις εκδόσεις Σ. Χρηστίδη (βλ. εδώ και εδώ) και Moderne (βλ. εδώ) και στη Νέα Υόρκη από τις εκδόσεις Apollo (βλ. εδώ).
Οι «Ξενύχτηδες» ηχογραφήθηκαν αρκετές φορές στην ελληνική ιστορική δισκογραφία. Ενδεικτικά:
– «Ξενύχτηδες», Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1920 (Orfeon S 3139 – 12933).
– «Οι ξενύχτηδες», Μαρίκα Παπαγκίκα, Νέα Υόρκη, Σεπτέμβριος 1921 (Columbia 87756-2 – E-7560 και Columbia UK 87756-2 – 7610), παρούσα ηχογράφηση.
– «Ξενύχτηδες», Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 15 Μαΐου 1922 (Victor B-26358 – 73389-A).
– «Οι ξενύχτηδες», Δημήτρης Κριωνάς με Χορωδία και Μαντολινάτα, Αθήνα, 1922 (His Master's Voice BS-150 – AO-27).
– «Ξενύχτηδες», Βιβή Αντωνοπούλου και Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 1922 (Panhellenion 305-B).
– «Οι ξενύχτηδες», Νίκος Μωραΐτης – Άρτεμις Κυπαρίσση, Νέα Υόρκη, Σεπτέμβριος 1924 - Μάρτιος 1925 (Acropolis M-25119a).
– «Ξενύχτηδες», Εύα Στυλ - Νίκος Γούναρης, Μαντολινάτα υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Βιτάλη, Αμερική, δεκαετία του 1950 (Liberty L 41B και επανέκδοση στο LP "Nick Gounaris sings Greek Melodies", Liberty Record Co. LP-102 και Grecophon GR-102).
Ο σκοπός καταγράφεται και σε άλλες «εθνικές» δισκογραφίες, εκτελεσμένος από ξένες ορχήστρες, σε ηχογραφήσεις που δεν προορίζονταν αποκλειστικά για το ελληνικό κοινό. Η πρακτική αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της πολιτικής των δισκογραφικών εταιρειών, οι οποίες, μέσω των αντιπροσώπων και των τοπικών τους παραρτημάτων, επιδιώκουν την προώθηση επιλεγμένων ηχογραφήσεων σε διαφορετικές αγορές. Στόχος της στρατηγικής αυτής δεν είναι μόνο η κάλυψη των αναγκών επιμέρους τοπικών κοινοτήτων, αλλά και η διαμόρφωση ενός ρεπερτορίου με διεθνή απήχηση, ικανού να λειτουργήσει ως πολιτιστικό προϊόν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με τους καταλόγους της γερμανικής Odeon, δύο από αυτές τις ηχογραφήσεις, με τον τίτλο "I xenychtides (Der Nachtbummler)", πραγματοποιήθηκαν στις 7 Απρίλιου 1922 στο Βερολίνο από την ορχήστρα του βιολιστή και διευθυντή ορχήστρας Sándor Józsi ή Dajos Béla, ψευδώνυμα του Εβραίου Leon Golzmann (Лев Гольцман) που γεννήθηκε στο Κίεβο της σημερινής Ουκρανίας. Μία κυκλοφόρησε σε δίσκο 27 εκατοστών στην Ελλάδα (Odeon XBo 7563 – X 65110, Gx 169 – X 65110 και Gx 184 – X 65111) και στις ΗΠΑ (Odeon USA XBo 7563 – 82022-A) με τον τίτλο «Οι ξενύχτηδες». Η δεύτερη ηχογράφηση κυκλοφόρησε σε δίσκο 30 εκατοστών στην Ελλάδα (Odeon GXX-3001 – XX 79815), στη Γερμανία [Odeon BL (Germany) xxBo 7564 – AA 79815], καθώς και στις ΗΠΑ με τις ετικέτες των OKeh και Odeon USA (3077-B) με τον τίτλο "Der Nachtbummler (The midnight rounder)".
Στην Αμερική, ηχογραφήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 1928 στη Νέα Υόρκη σε διασκευή του Αμερικανού Leonard W. Joy από την International Novelty Orchestra υπό τη διεύθυνση του Nathaniel Shilkret (γεννημένου ως Natan Schüldkraut), Αμερικανού συνθέτη και μαέστρου με εβραϊκή καταγωγή από το Lviv της σημερινής Ουκρανίας. Σύμφωνα με το DAHR (βλ. εδώ), η ηχογράφηση κυκλοφόρησε για την ελληνική αγορά (Victor CVΕ-47781 – 26-8300, 38-3077 και Orthophonic S-701-B), για τη διεθνή (Victor V-50010) με τον τίτλο, στα αγγλικά και τα ισπανικά, "Night Owls - Waltz (Trasnochadores - Vals)" και από τη Gramophone Ελβετίας (FM-11).
Ο σκοπός, όμως, πέρασε και στο ρουμανικό ρεπερτόριο. Τον ηχογραφεί στα 1928 στο Βουκουρέστι o Petrică Moțoi με την ορχήστρα του με τον τίτλο "Tamita sa" (Edison Bell Electron R 628C – Z 1503). Ο βιολιστής, συνθέτης και επικεφαλής ορχήστρας Petrică Moțoi (Βουκουρέστι 1897 – Βουκουρέστι 1946) ήταν Ρουμάνος τσιγγάνικης καταγωγής, μέλος μιας οικογενειακής παράδοσης lăutari μουσικών (για περισσότερα βλέπε εδώ).
Η ηχογράφηση περιλαμβάνει το τραγούδι «Ξενύχτηδες» από την ετήσια επιθεώρηση «Πειρασμός 1920», σε μουσική Ερμή Πόγγη και κείμενο-στίχους Αιμίλιου Δραγάτση. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 17 Ιουνίου 1920 στο θέατρο «Πανόραμα» από τον θίασο Σαμαρτζή.
Όπως σημειώνει ο Θόδωρος Χατζηπανταζής (1977: 95):
«Το γνώρισμα εκείνο, που έκανε τον "Πειρασμό" να ξεχωρίσει αμέσως από τις υπόλοιπες ετήσιες επιθεωρήσεις, ήταν η συστηματική καλλιέργεια των τολμηρών υπονοούμενων στον διάλογο και στο θέαμα. Στον τομέα αυτόν ξεπέρασε πολύ τον "Παπαγάλο" [ετήσια επιθεώρηση (1914-1921) του Αντώνη Βώττη] και δημιούργησε μια παράδοση σεξουαλικής προκλητικότητας για όλες τις χειμερινές επιθεωρήσεις που ακολούθησαν. Με τον "Παπαγάλο" τον σύνδεε ακόμη η καμπαρετζίδικη θεαματικότητά του, οι φαντεζίστικοι χοροί του και οι καλλίγραμμες γυναίκες του [...] Από τη δουλειά των μουσικοσυνθετών του η πιο αξιόλογη στάθηκε η συμβολή του Ερμή Πόγγη στον "Πειρασμό 1920", από όπου προέρχεται το πασίγνωστο τραγούδι "Ξενύχτηδες" ("Στης νύχτας τη σιγαλιά"). Γενικά μπορεί να πει κανείς πως ο "Πειρασμός" άρχισε να σταδιοδρομεί σε μια περίοδο παρακμής της Ετήσιας Επιθεώρησης και όπως ήταν φυσικό δεν έμεινε ανεπηρέαστος από το κλίμα που επικρατούσε γύρω του».
Η παρτιτούρα του τραγουδιού κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 1920 από τον οίκο Γαϊτάνου (βλ. εδώ, εδώ και εδώ), στην Κωνσταντινούπολη από τις εκδόσεις Σ. Χρηστίδη (βλ. εδώ και εδώ) και Moderne (βλ. εδώ) και στη Νέα Υόρκη από τις εκδόσεις Apollo (βλ. εδώ).
Οι «Ξενύχτηδες» ηχογραφήθηκαν αρκετές φορές στην ελληνική ιστορική δισκογραφία. Ενδεικτικά:
– «Ξενύχτηδες», Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1920 (Orfeon S 3139 – 12933).
– «Οι ξενύχτηδες», Μαρίκα Παπαγκίκα, Νέα Υόρκη, Σεπτέμβριος 1921 (Columbia 87756-2 – E-7560 και Columbia UK 87756-2 – 7610), παρούσα ηχογράφηση.
– «Ξενύχτηδες», Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 15 Μαΐου 1922 (Victor B-26358 – 73389-A).
– «Οι ξενύχτηδες», Δημήτρης Κριωνάς με Χορωδία και Μαντολινάτα, Αθήνα, 1922 (His Master's Voice BS-150 – AO-27).
– «Ξενύχτηδες», Βιβή Αντωνοπούλου και Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 1922 (Panhellenion 305-B).
– «Οι ξενύχτηδες», Νίκος Μωραΐτης – Άρτεμις Κυπαρίσση, Νέα Υόρκη, Σεπτέμβριος 1924 - Μάρτιος 1925 (Acropolis M-25119a).
– «Ξενύχτηδες», Εύα Στυλ - Νίκος Γούναρης, Μαντολινάτα υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Βιτάλη, Αμερική, δεκαετία του 1950 (Liberty L 41B και επανέκδοση στο LP "Nick Gounaris sings Greek Melodies", Liberty Record Co. LP-102 και Grecophon GR-102).
Ο σκοπός καταγράφεται και σε άλλες «εθνικές» δισκογραφίες, εκτελεσμένος από ξένες ορχήστρες, σε ηχογραφήσεις που δεν προορίζονταν αποκλειστικά για το ελληνικό κοινό. Η πρακτική αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της πολιτικής των δισκογραφικών εταιρειών, οι οποίες, μέσω των αντιπροσώπων και των τοπικών τους παραρτημάτων, επιδιώκουν την προώθηση επιλεγμένων ηχογραφήσεων σε διαφορετικές αγορές. Στόχος της στρατηγικής αυτής δεν είναι μόνο η κάλυψη των αναγκών επιμέρους τοπικών κοινοτήτων, αλλά και η διαμόρφωση ενός ρεπερτορίου με διεθνή απήχηση, ικανού να λειτουργήσει ως πολιτιστικό προϊόν σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με τους καταλόγους της γερμανικής Odeon, δύο από αυτές τις ηχογραφήσεις, με τον τίτλο "I xenychtides (Der Nachtbummler)", πραγματοποιήθηκαν στις 7 Απρίλιου 1922 στο Βερολίνο από την ορχήστρα του βιολιστή και διευθυντή ορχήστρας Sándor Józsi ή Dajos Béla, ψευδώνυμα του Εβραίου Leon Golzmann (Лев Гольцман) που γεννήθηκε στο Κίεβο της σημερινής Ουκρανίας. Μία κυκλοφόρησε σε δίσκο 27 εκατοστών στην Ελλάδα (Odeon XBo 7563 – X 65110, Gx 169 – X 65110 και Gx 184 – X 65111) και στις ΗΠΑ (Odeon USA XBo 7563 – 82022-A) με τον τίτλο «Οι ξενύχτηδες». Η δεύτερη ηχογράφηση κυκλοφόρησε σε δίσκο 30 εκατοστών στην Ελλάδα (Odeon GXX-3001 – XX 79815), στη Γερμανία [Odeon BL (Germany) xxBo 7564 – AA 79815], καθώς και στις ΗΠΑ με τις ετικέτες των OKeh και Odeon USA (3077-B) με τον τίτλο "Der Nachtbummler (The midnight rounder)".
Στην Αμερική, ηχογραφήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 1928 στη Νέα Υόρκη σε διασκευή του Αμερικανού Leonard W. Joy από την International Novelty Orchestra υπό τη διεύθυνση του Nathaniel Shilkret (γεννημένου ως Natan Schüldkraut), Αμερικανού συνθέτη και μαέστρου με εβραϊκή καταγωγή από το Lviv της σημερινής Ουκρανίας. Σύμφωνα με το DAHR (βλ. εδώ), η ηχογράφηση κυκλοφόρησε για την ελληνική αγορά (Victor CVΕ-47781 – 26-8300, 38-3077 και Orthophonic S-701-B), για τη διεθνή (Victor V-50010) με τον τίτλο, στα αγγλικά και τα ισπανικά, "Night Owls - Waltz (Trasnochadores - Vals)" και από τη Gramophone Ελβετίας (FM-11).
Ο σκοπός, όμως, πέρασε και στο ρουμανικό ρεπερτόριο. Τον ηχογραφεί στα 1928 στο Βουκουρέστι o Petrică Moțoi με την ορχήστρα του με τον τίτλο "Tamita sa" (Edison Bell Electron R 628C – Z 1503). Ο βιολιστής, συνθέτης και επικεφαλής ορχήστρας Petrică Moțoi (Βουκουρέστι 1897 – Βουκουρέστι 1946) ήταν Ρουμάνος τσιγγάνικης καταγωγής, μέλος μιας οικογενειακής παράδοσης lăutari μουσικών (για περισσότερα βλέπε εδώ).
© 2019 ΑΡΧΕΙΟ ΚΟΥΝΑΔΗ