Ξενύχτηδες

Η ηχογράφηση, που πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 28 Ιανουαρίου-16 Φεβρουαρίου 1922 από τον ηχολήπτη Harold Fleming, περιλαμβάνει το τραγούδι «Ξενύχτηδες» από την επιθεώρηση («Πειρασμός 1920», σε μουσική Ερμή Πόγγη και κείμενο-στίχους Αιμίλιου Δραγάτση. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 17 Ιουνίου 1920 στο θέατρο «Πανόραμα» από τον θίασο Σαμαρτζή.

Όπως σημειώνει ο Θόδωρος Χατζηπανταζής (1977: 95):

«Το γνώρισμα εκείνο, που έκανε τον "Πειρασμό" να ξεχωρίσει αμέσως από τις υπόλοιπες ετήσιες επιθωρήσεις, ήταν η συστηματική καλλιέργεια των τολμηρών υπονοούμενων στον διάλογο και στο θέαμα. Στον τομέα αυτόν ξεπέρασε πολύ τον "Παπαγάλο" [ετήσια επιθεώρηση (1914-1921) του Αντώνη Βώττη] και δημιούργησε μια παράδοση σεξουαλικής προκλητικότητας για όλες τις χειμερινές επιθεωρήσεις που ακολούθησαν. Με τον "Παπαγάλο" τον σύνδεε ακόμη η καμπαρετζίδικη θεαματικότητά του, οι φαντεζίστικοι χοροί του και οι καλλίγραμμες γυναίκες του [...] Από τη δουλειά των μουσικοσυνθετών του η πιο αξιόλογη στάθηκε η συμβολή του Ερμή Πόγγη στον "Πειρασμό 1920", από όπου προέρχεται το πασίγνωστο τραγούδι "Ξενύχτηδες" ("Στης νύχτας τη σιγαλιά"). Γενικά μπορεί να πει κανείς πως ο "Πειρασμός" άρχισε να σταδιοδρομεί σε μια περίοδο παρακμής της Ετήσιας Επιθεώρησης και όπως ήταν φυσικό δεν έμεινε ανεπηρέαστος από το κλίμα που επικρατούσε γύρω του».

Η παρτιτούρα του τραγουδιού κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 1920 από τον οίκο Γαϊτάνου (βλ. εδώ, εδώ και εδώ) και στη Νέα Υόρκη από τις εκδόσεις Apollo (βλ. εδώ).

Οι «Ξενύχτηδες» ηχογραφήθηκαν αρκετές φορές στην ελληνική ιστορική δισκογραφία. Ενδεικτικά:

– «Ξενύχτηδες», Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1920 (Orfeon S 3139 – 12933).
– «Ξενύχτηδες», Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1920 (Orfeon S 3139 – 12933).
– «Οι ξενύχτηδες», Μαρίκα Παπαγκίκα, Νέα Υόρκη, Σεπτέμβριος 1921 (Columbia E-7560 – 87756-2).
– «Ξενύχτηδες», Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 15 Μαΐου 1922 (Victor B-26358 – 73389-A).
– «Οι ξενύχτηδες», Δημήτρης Κριωνάς με Χορωδία και Μαντολινάτα, Αθήνα, 1922 (His Master's Voice BS-150 – AO-27), παρούσα ηχογράφηση.
– «Ξενύχτηδες», Βιβή Αντωνοπούλου και Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 1922 (Panhellenion 305-B).
– «Ξενύχτηδες», Εύα Στυλ - Νίκος Γούναρης, Μαντολινάτα υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Βιτάλη, Αμερική, δεκαετία του 1950 (Liberty L 41B) και επανέκδοση στο LP "Nick Gounaris sings Greek Melodies", Liberty Record Co. LP-102 και Grecophon GR-102). 

Ο σκοπός καταγράφεται και σε ξένες δισκογραφίες, σε ηχογραφήσεις που δεν προορίζονται μόνο για το ελληνικό αγοραστικό κοινό. Τρεις από αυτές πραγματοποιήθηκαν στις 7 Απρίλιου 1922 στο Βερολίνο από την ορχήστρα του βιολιστή και διευθυντή ορχήστρας Dajos Béla ή Sándor Józsi, ψευδώνυμα του Εβραίου Leon Golzmann (Лев Гольцман) που γεννήθηκε στο Κίεβο της σημερινής Ουκρανίας. Φέρουν τον τίτλο "I xenychtides (Der Nachtbummler)". Μία κυκλοφόρησε στην Ελλάδα, με τον τίτλο «Οι ξενύχτηδες» (βλ. εδώ), και επανεκδόθηκε στις ΗΠΑ από την Odeon USA (βλ. εδώ)· μία κυκλοφόρησε από την Odeon Γερμανίας (xxBo 7564 – AA 79815), καθώς και στις ΗΠΑ με τις ετικέτες των OKeh και Odeon (3077-B) με τον τίτλο "Der Nachtbummler (The midnight rounder)"· και μία από την Odeon Γερμανίας (xBe 3038 – Α 44083).

Στην Αμερική, ηχογραφήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 1928 στη Νέα Υόρκη σε διασκευή του Leonard W. Joy από την International Novelty Orchestra υπό τη διεύθυνση του Nathaniel Shilkret (γεννημένου ως Natan Schüldkraut), Αμερικανού συνθέτη και μαέστρου με εβραϊκή καταγωγή από το Lviv της σημερινής Ουκρανίας. Σύμφωνα με το DAHR (βλ. εδώ), η ηχογράφηση κυκλοφόρησε για την ελληνική αγορά (Victor CVΕ-47781 – 26-8300, 38-3077 και Orthophonic S-701-B), για τη διεθνή (Victor V-50010) με τον τίτλο, στα αγγλικά και τα ισπανικά, "Night Owls - Waltz (Trasnochadores - Vals)" και από τη Gramophone Ελβετίας (FM-11).

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
[Δραγάτσης Αιμίλιος]
Τραγουδιστές:
Κριωνάς Δημήτρης, Χορωδία
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Μαντολινάτα
Διεύθυνση Ορχήστρας:
[Πόγγης Ερμής]
Χρονολογία ηχογράφησης:
1922
Τόπος ηχογράφησης:
Αθήνα
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Εκδότης:
His Master's Voice
Αριθμός καταλόγου:
AO-27
Αριθμός μήτρας:
BS-150
Διάρκεια:
3:14
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
HMV_AO27_Xenychtides
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Ξενύχτηδες", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=10058
Στίχοι:
Πώς θες να κλείσω μάτι πια
που η φτωχή μου η καρδιά
σαν ξυπνητήρι πια χτυπά
για σε π' αιώνια θ' αγαπά

Στης νύχτας τη σιγαλιά
σαν γέρνει η ζωή
στ' αστέρια μια φωλιά
ζητάμε εμείς ως το πρωί

Και σαν χαράζει η αυγή
και ψάλλουν τα πουλιά
αχ, πριν ο ήλιος βγει
και να βρεθούμε αγκαλιά

Το βλέπω αγάπη μου χρυσή
αλλά σ' αυτό τι φταις εσύ
ο έρωτας σαν ξαγρυπνά
ποιος τον ξενύχτη τον περνά

Η ηχογράφηση, που πραγματοποιήθηκε στο διάστημα 28 Ιανουαρίου-16 Φεβρουαρίου 1922 από τον ηχολήπτη Harold Fleming, περιλαμβάνει το τραγούδι «Ξενύχτηδες» από την επιθεώρηση («Πειρασμός 1920», σε μουσική Ερμή Πόγγη και κείμενο-στίχους Αιμίλιου Δραγάτση. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 17 Ιουνίου 1920 στο θέατρο «Πανόραμα» από τον θίασο Σαμαρτζή.

Όπως σημειώνει ο Θόδωρος Χατζηπανταζής (1977: 95):

«Το γνώρισμα εκείνο, που έκανε τον "Πειρασμό" να ξεχωρίσει αμέσως από τις υπόλοιπες ετήσιες επιθωρήσεις, ήταν η συστηματική καλλιέργεια των τολμηρών υπονοούμενων στον διάλογο και στο θέαμα. Στον τομέα αυτόν ξεπέρασε πολύ τον "Παπαγάλο" [ετήσια επιθεώρηση (1914-1921) του Αντώνη Βώττη] και δημιούργησε μια παράδοση σεξουαλικής προκλητικότητας για όλες τις χειμερινές επιθεωρήσεις που ακολούθησαν. Με τον "Παπαγάλο" τον σύνδεε ακόμη η καμπαρετζίδικη θεαματικότητά του, οι φαντεζίστικοι χοροί του και οι καλλίγραμμες γυναίκες του [...] Από τη δουλειά των μουσικοσυνθετών του η πιο αξιόλογη στάθηκε η συμβολή του Ερμή Πόγγη στον "Πειρασμό 1920", από όπου προέρχεται το πασίγνωστο τραγούδι "Ξενύχτηδες" ("Στης νύχτας τη σιγαλιά"). Γενικά μπορεί να πει κανείς πως ο "Πειρασμός" άρχισε να σταδιοδρομεί σε μια περίοδο παρακμής της Ετήσιας Επιθεώρησης και όπως ήταν φυσικό δεν έμεινε ανεπηρέαστος από το κλίμα που επικρατούσε γύρω του».

Η παρτιτούρα του τραγουδιού κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 1920 από τον οίκο Γαϊτάνου (βλ. εδώ, εδώ και εδώ) και στη Νέα Υόρκη από τις εκδόσεις Apollo (βλ. εδώ).

Οι «Ξενύχτηδες» ηχογραφήθηκαν αρκετές φορές στην ελληνική ιστορική δισκογραφία. Ενδεικτικά:

– «Ξενύχτηδες», Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1920 (Orfeon S 3139 – 12933).
– «Ξενύχτηδες», Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1920 (Orfeon S 3139 – 12933).
– «Οι ξενύχτηδες», Μαρίκα Παπαγκίκα, Νέα Υόρκη, Σεπτέμβριος 1921 (Columbia E-7560 – 87756-2).
– «Ξενύχτηδες», Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 15 Μαΐου 1922 (Victor B-26358 – 73389-A).
– «Οι ξενύχτηδες», Δημήτρης Κριωνάς με Χορωδία και Μαντολινάτα, Αθήνα, 1922 (His Master's Voice BS-150 – AO-27), παρούσα ηχογράφηση.
– «Ξενύχτηδες», Βιβή Αντωνοπούλου και Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 1922 (Panhellenion 305-B).
– «Ξενύχτηδες», Εύα Στυλ - Νίκος Γούναρης, Μαντολινάτα υπό τη διεύθυνση του Γιώργου Βιτάλη, Αμερική, δεκαετία του 1950 (Liberty L 41B) και επανέκδοση στο LP "Nick Gounaris sings Greek Melodies", Liberty Record Co. LP-102 και Grecophon GR-102). 

Ο σκοπός καταγράφεται και σε ξένες δισκογραφίες, σε ηχογραφήσεις που δεν προορίζονται μόνο για το ελληνικό αγοραστικό κοινό. Τρεις από αυτές πραγματοποιήθηκαν στις 7 Απρίλιου 1922 στο Βερολίνο από την ορχήστρα του βιολιστή και διευθυντή ορχήστρας Dajos Béla ή Sándor Józsi, ψευδώνυμα του Εβραίου Leon Golzmann (Лев Гольцман) που γεννήθηκε στο Κίεβο της σημερινής Ουκρανίας. Φέρουν τον τίτλο "I xenychtides (Der Nachtbummler)". Μία κυκλοφόρησε στην Ελλάδα, με τον τίτλο «Οι ξενύχτηδες» (βλ. εδώ), και επανεκδόθηκε στις ΗΠΑ από την Odeon USA (βλ. εδώ)· μία κυκλοφόρησε από την Odeon Γερμανίας (xxBo 7564 – AA 79815), καθώς και στις ΗΠΑ με τις ετικέτες των OKeh και Odeon (3077-B) με τον τίτλο "Der Nachtbummler (The midnight rounder)"· και μία από την Odeon Γερμανίας (xBe 3038 – Α 44083).

Στην Αμερική, ηχογραφήθηκε στις 24 Οκτωβρίου 1928 στη Νέα Υόρκη σε διασκευή του Leonard W. Joy από την International Novelty Orchestra υπό τη διεύθυνση του Nathaniel Shilkret (γεννημένου ως Natan Schüldkraut), Αμερικανού συνθέτη και μαέστρου με εβραϊκή καταγωγή από το Lviv της σημερινής Ουκρανίας. Σύμφωνα με το DAHR (βλ. εδώ), η ηχογράφηση κυκλοφόρησε για την ελληνική αγορά (Victor CVΕ-47781 – 26-8300, 38-3077 και Orthophonic S-701-B), για τη διεθνή (Victor V-50010) με τον τίτλο, στα αγγλικά και τα ισπανικά, "Night Owls - Waltz (Trasnochadores - Vals)" και από τη Gramophone Ελβετίας (FM-11).

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
[Δραγάτσης Αιμίλιος]
Τραγουδιστές:
Κριωνάς Δημήτρης, Χορωδία
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Μαντολινάτα
Διεύθυνση Ορχήστρας:
[Πόγγης Ερμής]
Χρονολογία ηχογράφησης:
1922
Τόπος ηχογράφησης:
Αθήνα
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Εκδότης:
His Master's Voice
Αριθμός καταλόγου:
AO-27
Αριθμός μήτρας:
BS-150
Διάρκεια:
3:14
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
HMV_AO27_Xenychtides
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Ξενύχτηδες", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=10058
Στίχοι:
Πώς θες να κλείσω μάτι πια
που η φτωχή μου η καρδιά
σαν ξυπνητήρι πια χτυπά
για σε π' αιώνια θ' αγαπά

Στης νύχτας τη σιγαλιά
σαν γέρνει η ζωή
στ' αστέρια μια φωλιά
ζητάμε εμείς ως το πρωί

Και σαν χαράζει η αυγή
και ψάλλουν τα πουλιά
αχ, πριν ο ήλιος βγει
και να βρεθούμε αγκαλιά

Το βλέπω αγάπη μου χρυσή
αλλά σ' αυτό τι φταις εσύ
ο έρωτας σαν ξαγρυπνά
ποιος τον ξενύχτη τον περνά

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης