Santa Lucia

Πρόκειται για το ναπολιτάνικο τραγούδι του Teodoro Cottrau "Santa Lucia".

Η πρώτη μουσική καταγραφή του τραγουδιού φαίνεται πως τυπώθηκε περίπου το 1850. Επίσης, παρτιτούρα του τυπώθηκε και το 1898, στην συλλογή του Teodoro Cottrau “Eco del Vesuvio, scelta di celebri canzoni napolitane”. Το τραγούδι έγινε διεθνής επιτυχία και ηχογραφήθηκε πολλές φορές στην ιστορική δισκογραφία, σε διάφορες περιοχές και γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, πολωνικά, τσεχοσλοβάκικα, λετονικά, γερμανικά, δανέζικα κ.ά.). Ενδεικτικά:

- Ferruccio Giannini, Φιλαδέλφεια, Πενσυλβάνια, 17 Νοεμβρίου 1896 (Berliner 1617 – 1617)
- Fantoni, Μιλάνο, 1901 (Berliner's Gramophone 2922 – 52612)
- André Maréchal, Παρίσι, 1905–1906 (Odeon XP 2328 – Νο. 36525)
Reed Miller, Νέα Υερσέη, Κάμντεν, 14 Ιουνίου 1911 (Victor B 10533 – 16882)
Neapolitańska śpiewka, 1911–1912, Jan Sztern (Stella Concert Record 12218 – 12218)
- Enrico Caruso, Νέα Υόρκη, 20 Μαρτίου 1916 (Victor C 17344 – 88560)
Sbor Svazu mandolinistů a kytaristů pro ČSR v Praze,
Τσεχία 1936 (;) (Esta 2085 – E7343)
- Santa Lučija, Arturs Priednieks-Kavarra, Ρίγα, 1938 (Bellaccord M 4640 – 3745)
Santa Lucia (Schon glänzt das Mondenlicht), Herbert Ernst Groh, Βερολίνο, 1940 (Odeon Be  12677 – O26415a)
Hans Kurt, Δανία, 1949 (Odeon KPO 4691-1 – D.K. 1099)

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.napule-de-canzone.com το τραγούδι συνέθεσε το 1849 ο Teodoro Cottrau (1827–1879) πάνω σε στίχους του 18ου αιώνα. Επειδή το τραγούδι στη ναπολιτάνικη γλώσσα δεν είχε επιτυχία, ο Cottrau το μετέφρασε στα ιταλικά. Αν και η πατρότητα της ιταλικής εκδοχής των στίχων θεωρείται ότι ανήκει στον Enrico Cossovich, συχνά η μετάφραση αποδίδεται στον Cottrau. Σύμφωνα με την παραπάνω πηγή, το "Santa Lucia" είναι το πρώτο ναπολιτάνικο τραγούδι που μεταφράστηκε στα Ιταλικά.

Μέχρι στιγμής, έχουν εντοπιστεί τέσσερεις ελληνικές ηχογραφήσεις στην ιστορική δισκογραφία, οι οποίες αποτελούν διασκευές του ναπολιτάνικου τραγουδιού με τίτλο “Λάμπει μες στο γιαλό”:

- Ελληνική εστουδιαντίνα, Zonophone 314r – X 104000, 1905
- Εστουδιαντίνα Χριστοδουλίδη, Odeon Cx 709 – X 31316, 1906
- Κανάκης – Θελετρίδης, Panhellenion Record 7008 A – 4667, ίσως 1921
- Χορωδία Ρουμπάνη, Victor Orthophonic CVE 39155 – 68884, 7 Σεπτεμβρίου 1927

Πρόκειται για μία από τις πολλές περιπτώσεις που υπογραμμίζουν τις στενές σχέσεις Νάπολης – Σμύρνης. Το “Λάμπει μες στο γιαλό” ανήκει σε ένα corpus ηχογραφημένων τραγουδιών, στα οποία οι Έλληνες πρωταγωνιστές δανείστηκαν μουσική ή/και στίχο από προϋπάρχοντα ναπολιτάνικα. Η οικειοποίηση είναι διττή: αφορά αφενός τον στίχο ο οποίος πλέον είναι ελληνικός (απ’ ό,τι δείχνουν τα μέχρι τώρα στοιχεία, δεν έχει καμία σχέση με τον πρωτότυπο), αλλά, αφετέρου, αφορά και τις πρακτικές εκτέλεσης: διαφορετικό οργανολόγιο, διαφορετικό τραγουδιστικό ύφος, συχνά διαφοροποιήσεις στις μελωδικές και ρυθμικές φόρμες, αλλά και στις αρμονίες. Οι Έλληνες μουσικοί προσαρμόζουν αυτό που ακούν στη δική τους συνθήκη, με βάση τις δικές τους δυνατότητες. Άλλωστε, ούτως ή άλλως η συνθήκη των μαντολίνων, των κιθάρων, των μαρς, της φωνητικής πολυφωνίας και του bel canto φωνητικού ιδιώματος αποτελούν χαρακτηριστικά που φανερώνουν τις σχέσεις μεταξύ του Canzone Napoletana και του ελληνόφωνου αστικού λαϊκού τραγουδιού. Η δισκογραφία αποτελεί σημαντικότατο εργαλείο στην έρευνα και στην κατανόηση των σχέσεων αυτών.

Έρευνα και κείμενο: Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
[Cottrau Teodoro]
Τραγουδιστές:
Mr Maréchal [Maréchal André]
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Ορχήστρα
Χρονολογία ηχογράφησης:
1905-06
Τόπος ηχογράφησης:
Παρίσι
Γλώσσα/ες:
Γαλλικά
Εκδότης:
Odeon
Αριθμός καταλόγου:
No. 36525
Αριθμός μήτρας:
XP 2328
Διάρκεια:
3:21
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10¾'' (27 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Odeon_36525_SantaLucia
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Santa Lucia", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=11152

Πρόκειται για το ναπολιτάνικο τραγούδι του Teodoro Cottrau "Santa Lucia".

Η πρώτη μουσική καταγραφή του τραγουδιού φαίνεται πως τυπώθηκε περίπου το 1850. Επίσης, παρτιτούρα του τυπώθηκε και το 1898, στην συλλογή του Teodoro Cottrau “Eco del Vesuvio, scelta di celebri canzoni napolitane”. Το τραγούδι έγινε διεθνής επιτυχία και ηχογραφήθηκε πολλές φορές στην ιστορική δισκογραφία, σε διάφορες περιοχές και γλώσσες (αγγλικά, γαλλικά, πολωνικά, τσεχοσλοβάκικα, λετονικά, γερμανικά, δανέζικα κ.ά.). Ενδεικτικά:

- Ferruccio Giannini, Φιλαδέλφεια, Πενσυλβάνια, 17 Νοεμβρίου 1896 (Berliner 1617 – 1617)
- Fantoni, Μιλάνο, 1901 (Berliner's Gramophone 2922 – 52612)
- André Maréchal, Παρίσι, 1905–1906 (Odeon XP 2328 – Νο. 36525)
Reed Miller, Νέα Υερσέη, Κάμντεν, 14 Ιουνίου 1911 (Victor B 10533 – 16882)
Neapolitańska śpiewka, 1911–1912, Jan Sztern (Stella Concert Record 12218 – 12218)
- Enrico Caruso, Νέα Υόρκη, 20 Μαρτίου 1916 (Victor C 17344 – 88560)
Sbor Svazu mandolinistů a kytaristů pro ČSR v Praze,
Τσεχία 1936 (;) (Esta 2085 – E7343)
- Santa Lučija, Arturs Priednieks-Kavarra, Ρίγα, 1938 (Bellaccord M 4640 – 3745)
Santa Lucia (Schon glänzt das Mondenlicht), Herbert Ernst Groh, Βερολίνο, 1940 (Odeon Be  12677 – O26415a)
Hans Kurt, Δανία, 1949 (Odeon KPO 4691-1 – D.K. 1099)

Σύμφωνα με την ιστοσελίδα www.napule-de-canzone.com το τραγούδι συνέθεσε το 1849 ο Teodoro Cottrau (1827–1879) πάνω σε στίχους του 18ου αιώνα. Επειδή το τραγούδι στη ναπολιτάνικη γλώσσα δεν είχε επιτυχία, ο Cottrau το μετέφρασε στα ιταλικά. Αν και η πατρότητα της ιταλικής εκδοχής των στίχων θεωρείται ότι ανήκει στον Enrico Cossovich, συχνά η μετάφραση αποδίδεται στον Cottrau. Σύμφωνα με την παραπάνω πηγή, το "Santa Lucia" είναι το πρώτο ναπολιτάνικο τραγούδι που μεταφράστηκε στα Ιταλικά.

Μέχρι στιγμής, έχουν εντοπιστεί τέσσερεις ελληνικές ηχογραφήσεις στην ιστορική δισκογραφία, οι οποίες αποτελούν διασκευές του ναπολιτάνικου τραγουδιού με τίτλο “Λάμπει μες στο γιαλό”:

- Ελληνική εστουδιαντίνα, Zonophone 314r – X 104000, 1905
- Εστουδιαντίνα Χριστοδουλίδη, Odeon Cx 709 – X 31316, 1906
- Κανάκης – Θελετρίδης, Panhellenion Record 7008 A – 4667, ίσως 1921
- Χορωδία Ρουμπάνη, Victor Orthophonic CVE 39155 – 68884, 7 Σεπτεμβρίου 1927

Πρόκειται για μία από τις πολλές περιπτώσεις που υπογραμμίζουν τις στενές σχέσεις Νάπολης – Σμύρνης. Το “Λάμπει μες στο γιαλό” ανήκει σε ένα corpus ηχογραφημένων τραγουδιών, στα οποία οι Έλληνες πρωταγωνιστές δανείστηκαν μουσική ή/και στίχο από προϋπάρχοντα ναπολιτάνικα. Η οικειοποίηση είναι διττή: αφορά αφενός τον στίχο ο οποίος πλέον είναι ελληνικός (απ’ ό,τι δείχνουν τα μέχρι τώρα στοιχεία, δεν έχει καμία σχέση με τον πρωτότυπο), αλλά, αφετέρου, αφορά και τις πρακτικές εκτέλεσης: διαφορετικό οργανολόγιο, διαφορετικό τραγουδιστικό ύφος, συχνά διαφοροποιήσεις στις μελωδικές και ρυθμικές φόρμες, αλλά και στις αρμονίες. Οι Έλληνες μουσικοί προσαρμόζουν αυτό που ακούν στη δική τους συνθήκη, με βάση τις δικές τους δυνατότητες. Άλλωστε, ούτως ή άλλως η συνθήκη των μαντολίνων, των κιθάρων, των μαρς, της φωνητικής πολυφωνίας και του bel canto φωνητικού ιδιώματος αποτελούν χαρακτηριστικά που φανερώνουν τις σχέσεις μεταξύ του Canzone Napoletana και του ελληνόφωνου αστικού λαϊκού τραγουδιού. Η δισκογραφία αποτελεί σημαντικότατο εργαλείο στην έρευνα και στην κατανόηση των σχέσεων αυτών.

Έρευνα και κείμενο: Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
[Cottrau Teodoro]
Τραγουδιστές:
Mr Maréchal [Maréchal André]
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Ορχήστρα
Χρονολογία ηχογράφησης:
1905-06
Τόπος ηχογράφησης:
Παρίσι
Γλώσσα/ες:
Γαλλικά
Εκδότης:
Odeon
Αριθμός καταλόγου:
No. 36525
Αριθμός μήτρας:
XP 2328
Διάρκεια:
3:21
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10¾'' (27 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Odeon_36525_SantaLucia
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Santa Lucia", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=11152

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης