Μαρία, Μαρί

Πρόκειται για μία από τις πολλές περιπτώσεις που υπογραμμίζουν τις στενές σχέσεις Νάπολης – Σμύρνης. Το  “Μαρία, Μαρί” ανήκει σε ένα corpus ηχογραφημένων τραγουδιών, στα οποία οι Έλληνες πρωταγωνιστές δανείστηκαν μουσική ή/και στίχο από προϋπάρχοντα ναπολιτάνικα. Οι ελληνικές εστουδιαντίνες, οι οποίες εμφανίζονται τα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα, είναι αυτές οι οποίες πρωταγωνιστούν σε αυτές τις οικειοποιήσεις. Άλλωστε, ούτως ή άλλως η συνθήκη των μαντολίνων, των κιθάρων, των μαρς, της φωνητικής πολυφωνίας και του bel canto φωνητικού ιδιώματος αποτελούν χαρακτηριστικά που φανερώνουν τις σχέσεις μεταξύ του Canzone Napoletana και του ελληνόφωνου αστικού λαϊκού τραγουδιού. Η δισκογραφία αποτελεί σημαντικότατο εργαλείο στην έρευνα και στην κατανόηση των σχέσεων αυτών.

Το “Μαρία, Μαρί” αποτελεί διασκευή του ναπολιτάνικου τραγουδιού “Maria Mari”, σε μουσική του Eduardo Di Capua (1865–1917) και στίχους του Vincenzo Russo (1876–1904). Μέχρι στιγμής, έχουν εντοπιστεί τρεις ελληνικές ιστορικές ηχογραφήσεις:

- Ελληνική εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 5 Μαρτίου 1909 (Gramophone B 12347 – 6-12438)
- Γιώργος Χέλμης, Νέα Υόρκη, περίπου Νοέμβριος 1918 (Columbia 84896 – E 4206)
- Μαρίκα Παπαγκίκα, Νέα Υόρκη, 1 Νοεμβρίου 1920 (Victor B 24544 – 73082)

Το ιταλικό πρωτότυπο “Maria Mari” φαίνεται πως είναι σύνθεση τουλάχιστον από το 1894, όταν και τυπώθηκε ως παρτιτούρα για τον εκδοτικό οίκο Bideri, στη Νάπολη. Για περισσότερες εκδόσεις του τραγουδιού βλέπε εδώ. Στην ιταλική ιστορική δισκογραφία, το τραγούδι μπαίνει τουλάχιστον από το 1900 (για μια λίστα ηχογραφήσεων βλέπε στην βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Allan Kelly). Ενδεικτικά:

- Alfredo Cibelli, Νέα Υόρκη, 1903–1904 (Columbia 1725 – A 526)
- Antonio Scotti, Νέα Υόρκη, 22 Μαρτίου 1907 (Victor C 4325 – 6282 και Gramophone 052160 και DB 442)
- Francesco Daddi, New Jersey, 26 Μαρτίου 1908 (B 6053 – 62428)

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρούσα ηχογράφηση, της οποίας η κυκλοφορία ανοίγει ένα συναρπαστικό κεφάλαιο στην δισκογραφική έρευνα: Μεταξύ 1908 και 1913 ηχογραφείται στη Νέα Υόρκη ένας δίσκος, ο οποίος περιέχει το τραγούδι που μας ενδιαφέρει σε ορχηστρική μορφή. Το κομμάτι εκτελεί μία ορχήστρα που αποτελείται από πνευστά όργανα. Στην ετικέτα του δίσκου διαβάζουμε:

“Μαρία Μαρί / Greek First Regiment Band / E 2895 (κωδικός καταλόγου) / 13879-2 (κωδικός μήτρας)”.

Εάν κάποιος αναζητήσει τον παραπάνω κωδικό μήτρας στη βάση δεδομένων Discography of American Historical Recordings (DAHR), θα βρεθεί μπροστά σε κάτι άξιο προσοχής: έναν δίσκο της Columbia, στου οποίου την ετικέτα αποτυπώνονται οι εξής πληροφορίες:

“Maria Mari / Canción napolitana / Banda de Policía de México / E 2585 (κωδικός καταλόγου) / 13879 (κωδικός μήτρας)”.

Πρόκειται για την ίδια ηχογράφηση. Στην πρώτη περίπτωση, προφανώς, ο δίσκος προορίζονταν για την ελληνική αγορά της Αμερικής, ενώ στην δεύτερη, για την μεξικανική.

Έρευνα και κείμενο: Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Οργανικό
Τραγουδιστές:
Οργανικό
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Greek First Regiment Band [Μπάντα του πρώτου ελληνικού συντάγματος]
Χρονολογία ηχογράφησης:
1908-1913
Τόπος ηχογράφησης:
Νέα Υόρκη (;)
Εκδότης:
Columbia USA
Αριθμός καταλόγου:
E 2895
Αριθμός μήτρας:
13879-2
Διάρκεια:
3:07
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Col_E2895_MariaMari
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Μαρία, Μαρί", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=4579

Πρόκειται για μία από τις πολλές περιπτώσεις που υπογραμμίζουν τις στενές σχέσεις Νάπολης – Σμύρνης. Το  “Μαρία, Μαρί” ανήκει σε ένα corpus ηχογραφημένων τραγουδιών, στα οποία οι Έλληνες πρωταγωνιστές δανείστηκαν μουσική ή/και στίχο από προϋπάρχοντα ναπολιτάνικα. Οι ελληνικές εστουδιαντίνες, οι οποίες εμφανίζονται τα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα, είναι αυτές οι οποίες πρωταγωνιστούν σε αυτές τις οικειοποιήσεις. Άλλωστε, ούτως ή άλλως η συνθήκη των μαντολίνων, των κιθάρων, των μαρς, της φωνητικής πολυφωνίας και του bel canto φωνητικού ιδιώματος αποτελούν χαρακτηριστικά που φανερώνουν τις σχέσεις μεταξύ του Canzone Napoletana και του ελληνόφωνου αστικού λαϊκού τραγουδιού. Η δισκογραφία αποτελεί σημαντικότατο εργαλείο στην έρευνα και στην κατανόηση των σχέσεων αυτών.

Το “Μαρία, Μαρί” αποτελεί διασκευή του ναπολιτάνικου τραγουδιού “Maria Mari”, σε μουσική του Eduardo Di Capua (1865–1917) και στίχους του Vincenzo Russo (1876–1904). Μέχρι στιγμής, έχουν εντοπιστεί τρεις ελληνικές ιστορικές ηχογραφήσεις:

- Ελληνική εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 5 Μαρτίου 1909 (Gramophone B 12347 – 6-12438)
- Γιώργος Χέλμης, Νέα Υόρκη, περίπου Νοέμβριος 1918 (Columbia 84896 – E 4206)
- Μαρίκα Παπαγκίκα, Νέα Υόρκη, 1 Νοεμβρίου 1920 (Victor B 24544 – 73082)

Το ιταλικό πρωτότυπο “Maria Mari” φαίνεται πως είναι σύνθεση τουλάχιστον από το 1894, όταν και τυπώθηκε ως παρτιτούρα για τον εκδοτικό οίκο Bideri, στη Νάπολη. Για περισσότερες εκδόσεις του τραγουδιού βλέπε εδώ. Στην ιταλική ιστορική δισκογραφία, το τραγούδι μπαίνει τουλάχιστον από το 1900 (για μια λίστα ηχογραφήσεων βλέπε στην βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Allan Kelly). Ενδεικτικά:

- Alfredo Cibelli, Νέα Υόρκη, 1903–1904 (Columbia 1725 – A 526)
- Antonio Scotti, Νέα Υόρκη, 22 Μαρτίου 1907 (Victor C 4325 – 6282 και Gramophone 052160 και DB 442)
- Francesco Daddi, New Jersey, 26 Μαρτίου 1908 (B 6053 – 62428)

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρούσα ηχογράφηση, της οποίας η κυκλοφορία ανοίγει ένα συναρπαστικό κεφάλαιο στην δισκογραφική έρευνα: Μεταξύ 1908 και 1913 ηχογραφείται στη Νέα Υόρκη ένας δίσκος, ο οποίος περιέχει το τραγούδι που μας ενδιαφέρει σε ορχηστρική μορφή. Το κομμάτι εκτελεί μία ορχήστρα που αποτελείται από πνευστά όργανα. Στην ετικέτα του δίσκου διαβάζουμε:

“Μαρία Μαρί / Greek First Regiment Band / E 2895 (κωδικός καταλόγου) / 13879-2 (κωδικός μήτρας)”.

Εάν κάποιος αναζητήσει τον παραπάνω κωδικό μήτρας στη βάση δεδομένων Discography of American Historical Recordings (DAHR), θα βρεθεί μπροστά σε κάτι άξιο προσοχής: έναν δίσκο της Columbia, στου οποίου την ετικέτα αποτυπώνονται οι εξής πληροφορίες:

“Maria Mari / Canción napolitana / Banda de Policía de México / E 2585 (κωδικός καταλόγου) / 13879 (κωδικός μήτρας)”.

Πρόκειται για την ίδια ηχογράφηση. Στην πρώτη περίπτωση, προφανώς, ο δίσκος προορίζονταν για την ελληνική αγορά της Αμερικής, ενώ στην δεύτερη, για την μεξικανική.

Έρευνα και κείμενο: Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Οργανικό
Τραγουδιστές:
Οργανικό
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Greek First Regiment Band [Μπάντα του πρώτου ελληνικού συντάγματος]
Χρονολογία ηχογράφησης:
1908-1913
Τόπος ηχογράφησης:
Νέα Υόρκη (;)
Εκδότης:
Columbia USA
Αριθμός καταλόγου:
E 2895
Αριθμός μήτρας:
13879-2
Διάρκεια:
3:07
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Col_E2895_MariaMari
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Μαρία, Μαρί", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=4579

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης