Νέα γυναίκα

Πρόκειται για μία από τις πολλές περιπτώσεις που υπογραμμίζουν τις στενές σχέσεις Νάπολης – Σμύρνης. Το “Νέα γυναίκα” ανήκει σε ένα corpus ηχογραφημένων τραγουδιών, στα οποία οι Έλληνες πρωταγωνιστές δανείστηκαν μουσική ή/και στίχο από προϋπάρχοντα ναπολιτάνικα. Οι ελληνικές εστουδιαντίνες, οι οποίες εμφανίζονται τα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα, είναι αυτές οι οποίες πρωταγωνιστούν σε αυτές τις οικειοποιήσεις. Άλλωστε, ούτως ή άλλως η συνθήκη των μαντολίνων, των κιθάρων, των μαρς, της φωνητικής πολυφωνίας και του bel canto φωνητικού ιδιώματος αποτελούν χαρακτηριστικά που φανερώνουν τις σχέσεις μεταξύ του Canzone Napoletana και του ελληνόφωνου αστικού λαϊκού τραγουδιού. Η δισκογραφία αποτελεί σημαντικότατο εργαλείο στην έρευνα και στην κατανόηση των σχέσεων αυτών.

Πρόκειται για επανέκδοση από τον δίσκο Concert Record Gramophone 12789b – 6-12680. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Alan Kelly η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 1909, ενώ με βάση το αρχείο του Hugo Strötbaum τον Απρίλιο του ίδιου χρόνου. Την ευθύνη της ηχογράφησης είχε πιθανόν ο ηχολήπτης Hugh Murtagh.

Οι στίχοι και η μουσική του τραγουδιού, σε βυζαντινή και ευρωπαϊκή σημειογραφία, καταγράφονται στο μηνιαίο περιοδικό Εθνική Μούσα, όργανο του «Εθνικού Μουσικού συλλόγου» (τόμ. Α, αριθ. 3ος και 4ος, Μάιος–Ιούνιος 1909: 14–16 και 50). Αναγράφεται στην παρουσίαση της παρτιτούρας (σελ. 14): «Η μουσική του άσματος τούτου εκ του συγχρόνου σατυρικού θεατρικού έργου των "Παναθηναίων" είνε ιταλική, κατά την "Birbantella". Από του παρελθόντος δ' έτους κατέστη δημώδης ενταύθα εφαρμοσθείσα επί ποιήματος του ανωτέρου έργου. Παρεσημάνθη δε παρ' ημών και εις την βυζαντινήν σημειογραφίαν, ως έπεται».

Σύμφωνα με την ελληνική παρτιτούρα, πρόκειται για ελληνική διασκευή του ναπολιτάνικου τραγουδιού "Birbantella", σε μουσική του Vincenzo Di Chiara (1864 – 1937) και στίχους του Antonio Barbieri (1859 – 1931). Το τραγούδι διασκευάστηκε από τον Θεόφραστο Σακελλαρίδη και συμπεριλήφθηκε στην επιθεώρηση «Τα νέα Παναθήναια», σε κείμενο Μπάμπη Άννινου και Γιώργου Τσοκόπουλου, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε στις 30 Ιουνίου του 1908 στο θέατρο Νέα Σκηνή, με τους Κ. Σαγιώρ, Μαρίκα Κοτοπούλη, Μήτσο Μυράτ, Τηλ. Λεπενιώτη και άλλους.

Ο Αριστομένης Καλυβιώτης, στο CD που συνοδεύει το βιβλίο του Σπάνιες ηχογραφήσεις μικρών εταιρειών 1905-1930, περιλαμβάνει την πρώτη, πιθανώς, ελληνική ηχογράφηση του τραγουδιού, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα την χρονιά της παράστασης των «Παναθηναίων 1908», από την Μαρίκα Κοτοπούλη (Απόλλων Α 133, αρχείο Σταύρου Κουρούση), η οποία το τραγούδησε και στις παραστάσεις της επιθεώρησης.

Στην ελληνική ιστορική δισκογραφία έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής άλλες τρεις ηχογραφήσεις:

- Στέλλα Κοκκίνη, Opera Disc Company 9361 - 13330. Πρόκειται για επανέκδοση στην Αμερική την περίοδο 1921-1923 από την Opera Disc Company του δίσκου Gramophone 5-13215 (αρ. μήτρας: 13447b) που ηχογραφήθηκε στη Σμύρνη τον Μάιο του 1909  (περισσότερα για τη δισκογραφική εταιρεία Opera Disc Company βλ. Αριστομένης Καλυβιώτης 2019: 40-41 και την ιστοσελίδα του αρχείου του Yuri Bernikov)
- Γ. Κανδηλάκης & Estoudiantina Smyrniote, Κωνσταντινούπολη, Μάιος 1909 (Odeon X-46249 & επανατύπωση Odeon USA 82017-A)
- Αντώνης Μελιτσιάνος, Κωνσταντινούπολη, 1910-1911  (Grammavox 13004)

Η ιταλική παρτιτούρα περιλαμβάνεται στην έκδοση "Piedigrotta Morano 1905" (σελ. 8–9), η οποία εκδόθηκε από τον οίκο Vito Morano στη Νάπολη το 1905. Το “Piedigrotta” αφορά σε μία από τις πιο διάσημες και παλαιότερες θρησκευτικές γιορτές που πραγματοποιούνταν στη Νάπολη. Κατά την διάρκεια της γιορτής ένας μουσικός διαγωνισμός λάμβανε χώρα, ο οποίος κατά τον 19ο αιώνα μετατράπηκε σε δυναμικό φεστιβάλ. Το εν λόγω φεστιβάλ πήρε τη μορφή εμπορικού μηχανισμού, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην διαμόρφωση και προώθηση του ναπολιτάνικου τραγουδιού.

Οι δύο ιταλικές ηχογραφήσεις που έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής είναι:

- “Birbantella”, Francesco Daddi, Zonophone 40136 / 3606, Νέα Υόρκη, περίπου Μάρτιος 1908
- “Birbantella”, Aristide Rota, Pathè 86054

Έρευνα και κείμενο: Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Στιχουργός:
[Ιταλικοί στίχοι: Barbieri Antonio Ελληνικοί στίχοι: Άννινος Μπάμπης, Τσοκόπουλος Γιώργος]
Τραγουδιστές:
Ελληνική Εστουδιαντίνα
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Ελληνική Εστουδιαντίνα
Χρονολογία ηχογράφησης:
04/1909
Τόπος ηχογράφησης:
Σμύρνη
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Εκδότης:
Victor
Αριθμός καταλόγου:
63532-Α
Αριθμός μήτρας:
12789b
Διάρκεια:
2:58
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Vi_63532_NeaGynaika
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Νέα γυναίκα", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=4377

Πρόκειται για μία από τις πολλές περιπτώσεις που υπογραμμίζουν τις στενές σχέσεις Νάπολης – Σμύρνης. Το “Νέα γυναίκα” ανήκει σε ένα corpus ηχογραφημένων τραγουδιών, στα οποία οι Έλληνες πρωταγωνιστές δανείστηκαν μουσική ή/και στίχο από προϋπάρχοντα ναπολιτάνικα. Οι ελληνικές εστουδιαντίνες, οι οποίες εμφανίζονται τα πρώτα χρόνια του 20ού αιώνα, είναι αυτές οι οποίες πρωταγωνιστούν σε αυτές τις οικειοποιήσεις. Άλλωστε, ούτως ή άλλως η συνθήκη των μαντολίνων, των κιθάρων, των μαρς, της φωνητικής πολυφωνίας και του bel canto φωνητικού ιδιώματος αποτελούν χαρακτηριστικά που φανερώνουν τις σχέσεις μεταξύ του Canzone Napoletana και του ελληνόφωνου αστικού λαϊκού τραγουδιού. Η δισκογραφία αποτελεί σημαντικότατο εργαλείο στην έρευνα και στην κατανόηση των σχέσεων αυτών.

Πρόκειται για επανέκδοση από τον δίσκο Concert Record Gramophone 12789b – 6-12680. Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Alan Kelly η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 1909, ενώ με βάση το αρχείο του Hugo Strötbaum τον Απρίλιο του ίδιου χρόνου. Την ευθύνη της ηχογράφησης είχε πιθανόν ο ηχολήπτης Hugh Murtagh.

Οι στίχοι και η μουσική του τραγουδιού, σε βυζαντινή και ευρωπαϊκή σημειογραφία, καταγράφονται στο μηνιαίο περιοδικό Εθνική Μούσα, όργανο του «Εθνικού Μουσικού συλλόγου» (τόμ. Α, αριθ. 3ος και 4ος, Μάιος–Ιούνιος 1909: 14–16 και 50). Αναγράφεται στην παρουσίαση της παρτιτούρας (σελ. 14): «Η μουσική του άσματος τούτου εκ του συγχρόνου σατυρικού θεατρικού έργου των "Παναθηναίων" είνε ιταλική, κατά την "Birbantella". Από του παρελθόντος δ' έτους κατέστη δημώδης ενταύθα εφαρμοσθείσα επί ποιήματος του ανωτέρου έργου. Παρεσημάνθη δε παρ' ημών και εις την βυζαντινήν σημειογραφίαν, ως έπεται».

Σύμφωνα με την ελληνική παρτιτούρα, πρόκειται για ελληνική διασκευή του ναπολιτάνικου τραγουδιού "Birbantella", σε μουσική του Vincenzo Di Chiara (1864 – 1937) και στίχους του Antonio Barbieri (1859 – 1931). Το τραγούδι διασκευάστηκε από τον Θεόφραστο Σακελλαρίδη και συμπεριλήφθηκε στην επιθεώρηση «Τα νέα Παναθήναια», σε κείμενο Μπάμπη Άννινου και Γιώργου Τσοκόπουλου, η οποία πρωτοπαρουσιάστηκε στις 30 Ιουνίου του 1908 στο θέατρο Νέα Σκηνή, με τους Κ. Σαγιώρ, Μαρίκα Κοτοπούλη, Μήτσο Μυράτ, Τηλ. Λεπενιώτη και άλλους.

Ο Αριστομένης Καλυβιώτης, στο CD που συνοδεύει το βιβλίο του Σπάνιες ηχογραφήσεις μικρών εταιρειών 1905-1930, περιλαμβάνει την πρώτη, πιθανώς, ελληνική ηχογράφηση του τραγουδιού, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα την χρονιά της παράστασης των «Παναθηναίων 1908», από την Μαρίκα Κοτοπούλη (Απόλλων Α 133, αρχείο Σταύρου Κουρούση), η οποία το τραγούδησε και στις παραστάσεις της επιθεώρησης.

Στην ελληνική ιστορική δισκογραφία έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής άλλες τρεις ηχογραφήσεις:

- Στέλλα Κοκκίνη, Opera Disc Company 9361 - 13330. Πρόκειται για επανέκδοση στην Αμερική την περίοδο 1921-1923 από την Opera Disc Company του δίσκου Gramophone 5-13215 (αρ. μήτρας: 13447b) που ηχογραφήθηκε στη Σμύρνη τον Μάιο του 1909  (περισσότερα για τη δισκογραφική εταιρεία Opera Disc Company βλ. Αριστομένης Καλυβιώτης 2019: 40-41 και την ιστοσελίδα του αρχείου του Yuri Bernikov)
- Γ. Κανδηλάκης & Estoudiantina Smyrniote, Κωνσταντινούπολη, Μάιος 1909 (Odeon X-46249 & επανατύπωση Odeon USA 82017-A)
- Αντώνης Μελιτσιάνος, Κωνσταντινούπολη, 1910-1911  (Grammavox 13004)

Η ιταλική παρτιτούρα περιλαμβάνεται στην έκδοση "Piedigrotta Morano 1905" (σελ. 8–9), η οποία εκδόθηκε από τον οίκο Vito Morano στη Νάπολη το 1905. Το “Piedigrotta” αφορά σε μία από τις πιο διάσημες και παλαιότερες θρησκευτικές γιορτές που πραγματοποιούνταν στη Νάπολη. Κατά την διάρκεια της γιορτής ένας μουσικός διαγωνισμός λάμβανε χώρα, ο οποίος κατά τον 19ο αιώνα μετατράπηκε σε δυναμικό φεστιβάλ. Το εν λόγω φεστιβάλ πήρε τη μορφή εμπορικού μηχανισμού, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην διαμόρφωση και προώθηση του ναπολιτάνικου τραγουδιού.

Οι δύο ιταλικές ηχογραφήσεις που έχουν εντοπιστεί μέχρι στιγμής είναι:

- “Birbantella”, Francesco Daddi, Zonophone 40136 / 3606, Νέα Υόρκη, περίπου Μάρτιος 1908
- “Birbantella”, Aristide Rota, Pathè 86054

Έρευνα και κείμενο: Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Στιχουργός:
[Ιταλικοί στίχοι: Barbieri Antonio Ελληνικοί στίχοι: Άννινος Μπάμπης, Τσοκόπουλος Γιώργος]
Τραγουδιστές:
Ελληνική Εστουδιαντίνα
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Ελληνική Εστουδιαντίνα
Χρονολογία ηχογράφησης:
04/1909
Τόπος ηχογράφησης:
Σμύρνη
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Εκδότης:
Victor
Αριθμός καταλόγου:
63532-Α
Αριθμός μήτρας:
12789b
Διάρκεια:
2:58
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Vi_63532_NeaGynaika
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Νέα γυναίκα", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=4377

Δείτε επίσης