Χωρίς καρδιά

Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Alan Kelly (www.kellydatabase.org), στην ηχογράφηση συμμετέχει η Ελληνική εστουδιαντίνα. Η ηχογράφηση κυκλοφόρησε και από την Gramophone στον δίσκο 3-14397.

Το δίκτυο μέσα στο οποίο συμμετέχει το ελληνόφωνο αστικό λαϊκό τραγούδι, συνομιλώντας διαρκώς με τους συνένοικούς του, είναι μεγαλειώδες. Η δισκογραφία έχει ήδη προσφέρει σημαντικά εργαλεία στην κατανόηση των σχέσεων που αναπτύχθηκαν με το Canzone Napoletana, τα γαλλικά chansons, τις μουσικές της εβραϊκής οικουμένης, του ισπανικού κόσμου και άλλα αμέτρητα υπο-δίκτυα. Τα πολιτισμικά αυτά πλέγματα αλληλοεπηρεάστηκαν με τις ελληνικές μουσικές, από την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, σχηματίζοντας ένα α-σύνορο και συγκρητικό πολιτισμικό πλαίσιο. Το ναπολιτάνικο τραγούδι, όμως, φαίνεται πως βρήκε και άλλες διόδους επικοινωνίας με τον ελληνόφωνο μουσικό κόσμο. Μία τέτοια περίπτωση συνιστά το τραγούδι “Χωρίς καρδιά”.

Πρόκειται για σύνθεση του Giovanni Ingenito σε στίχους του Δ. Βιτάλη, όπως τεκμηριώνεται από παρτιτούρα του τραγουδιού στο αρχείο του Θωμά Ταμβάκου. Η παρτιτούρα εκδόθηκε από τον οίκο Χρηστίδη στην Κωνσταντινούπολη.

Τις ηχογραφήσεις του τραγουδιού αναλαμβάνουν οι «συνήθεις ύποπτοι», οι ελληνικές εστουδιαντίνες. Τα σχήματα αυτά αναλαμβάνουν τον ρόλο ενός ιδιότυπου «ραδιοφώνου» τις εποχής, εισάγοντας στην δισκογραφία τα hitτα οποία προέρχονται από πολυποίκιλα ρεπερτόρια, ελληνικά και ξένα, και γνωρίζουν δημοφιλία στους, κοσμοπολίτικους ούτως ή άλλως, κύκλους των μεγάλων αστικών κέντρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στα οποία οι Έλληνες μουσικοί παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Σύμφωνα με την βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Allan Kelly, το τραγούδι φαίνεται πως ηχογραφήθηκε και νωρίτερα από την παρούσα ηχογράφηση:

- “Choris cardhia”, HMV 123s – Z 0104500, Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1905
- “Χωρίς καρδιά”, Zonophone 1637r - X-104051, Πέτρος Ζουναράκης, Κωνσταντινούπολη 1906 (παρούσα ηχογράφηση)
- “Choris kardia”, HMV 1468r – Z 104549, Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1906
- “Choris kardia”, Gramophone 10713b – X 2-102667 και 14-12970, Γιάγκος Ψαμαθιανός, Αθήνα, Οκτώβριος 1907
- “Χωρίς καρδιά”, Odeon GX 48 – No 65050, Ελληνικόν Μελόδραμα Διονυσίου Λαυράγκα, Αθήνα, 1907–1908 (παρούσα ηχογράφηση)
- “Χωρίς καρδιά”, Lyrophon No 301, Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1908 
- “Choris cardia”, Gramophone 13411b – 3-14583, Ελληνική Εστουδιαντίνα, Σμύρνη, Μάιος 1909

Στην ιστοσελίδα http://palia.kithara.gr του Πάνου Μαυραγάνη καταγράφεται παρτιτούρα, που εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Φέξη στην Αθήνα, με ομότιτλο τραγούδι, το οποίο αποδίδεται στους G. Ingenito (μουσική) και Δ. Βιτάλη (στίχοι).

Ο Giovanni Ingenito γεννήθηκε στην Palma Campania, μια μικρή κοινότητα έξω από τη Νάπολη, και μετανάστευσε στην Αμερική λίγο πριν το 1920. Στην έκδοση Μουσουργοί της Θράκης (Κωνστάντζος, Ταμβάκος, Τρικούπης, 2014) παρουσιάζονται πληροφορίες για τον συνθέτη Giovanni Ingenito. Αναφέρεται ότι κατά τη διάρκεια «της ολιγόχρονης διαμονής του στην Κωνσταντινούπολη (αρχές του 20ού αιώνα) [...] συνέθεσε μερικά έργα που εκδόθηκαν από τους μουσικούς οίκους Χρηστίδη και Lehner της Κωνσταντινούπολης. Αυτά είναι τα: «Χωρίς καρδιά», "Sérenade d' amore" σε ποίηση Δ. Βιτάλη και «Σ' εκείνη» για φωνή και πιάνο, και επίσης το "Valse Constantinople" για πιάνο ή μαντολίνο ή βιολί».

Επιπλέον, ο Αθανάσιος Τρικούπης (2015: 31) αναφέρει ότι ο Ingenito ανέλαβε μαέστρος της ορχήστρας του «Νέου Φιλαρμονικού Συλλόγου Ζακύνθου», το 1899.

Η περίπτωση του Ingenito αποτελεί εξαιρετικού ενδιαφέροντος κεφάλαιο στις σχέσεις Νάπολης–ελληνόφωνου κόσμου, καθώς, από τα μέσα του ελληνικού δικτύου, τον βλέπουμε να αναλαμβάνει πόστα και να συνθέτει τραγούδια σε ελληνικό στίχο (εδώ μάλιστα μέσω της ισπανοκρατούμενης οδού της χαμπανέρας), βασιζόμενος στην αισθητική του Canzone Napoletana.

Έρευνα και κείμενο: Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
[Βιτάλης Δ.]
Τραγουδιστές:
Ζουναράκης [Πέτρος]
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
[Ελληνική Εστουδιαντίνα]
Χρονολογία ηχογράφησης:
08-09/1906
Τόπος ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Εκδότης:
Zonophone
Αριθμός καταλόγου:
X-104051
Αριθμός μήτρας:
1637r
Διάρκεια:
2:57
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Zono_X104051_ChorisKardia
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Χωρίς καρδιά", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=11201

Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Alan Kelly (www.kellydatabase.org), στην ηχογράφηση συμμετέχει η Ελληνική εστουδιαντίνα. Η ηχογράφηση κυκλοφόρησε και από την Gramophone στον δίσκο 3-14397.

Το δίκτυο μέσα στο οποίο συμμετέχει το ελληνόφωνο αστικό λαϊκό τραγούδι, συνομιλώντας διαρκώς με τους συνένοικούς του, είναι μεγαλειώδες. Η δισκογραφία έχει ήδη προσφέρει σημαντικά εργαλεία στην κατανόηση των σχέσεων που αναπτύχθηκαν με το Canzone Napoletana, τα γαλλικά chansons, τις μουσικές της εβραϊκής οικουμένης, του ισπανικού κόσμου και άλλα αμέτρητα υπο-δίκτυα. Τα πολιτισμικά αυτά πλέγματα αλληλοεπηρεάστηκαν με τις ελληνικές μουσικές, από την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, σχηματίζοντας ένα α-σύνορο και συγκρητικό πολιτισμικό πλαίσιο. Το ναπολιτάνικο τραγούδι, όμως, φαίνεται πως βρήκε και άλλες διόδους επικοινωνίας με τον ελληνόφωνο μουσικό κόσμο. Μία τέτοια περίπτωση συνιστά το τραγούδι “Χωρίς καρδιά”.

Πρόκειται για σύνθεση του Giovanni Ingenito σε στίχους του Δ. Βιτάλη, όπως τεκμηριώνεται από παρτιτούρα του τραγουδιού στο αρχείο του Θωμά Ταμβάκου. Η παρτιτούρα εκδόθηκε από τον οίκο Χρηστίδη στην Κωνσταντινούπολη.

Τις ηχογραφήσεις του τραγουδιού αναλαμβάνουν οι «συνήθεις ύποπτοι», οι ελληνικές εστουδιαντίνες. Τα σχήματα αυτά αναλαμβάνουν τον ρόλο ενός ιδιότυπου «ραδιοφώνου» τις εποχής, εισάγοντας στην δισκογραφία τα hitτα οποία προέρχονται από πολυποίκιλα ρεπερτόρια, ελληνικά και ξένα, και γνωρίζουν δημοφιλία στους, κοσμοπολίτικους ούτως ή άλλως, κύκλους των μεγάλων αστικών κέντρων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, στα οποία οι Έλληνες μουσικοί παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Σύμφωνα με την βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Allan Kelly, το τραγούδι φαίνεται πως ηχογραφήθηκε και νωρίτερα από την παρούσα ηχογράφηση:

- “Choris cardhia”, HMV 123s – Z 0104500, Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1905
- “Χωρίς καρδιά”, Zonophone 1637r - X-104051, Πέτρος Ζουναράκης, Κωνσταντινούπολη 1906 (παρούσα ηχογράφηση)
- “Choris kardia”, HMV 1468r – Z 104549, Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1906
- “Choris kardia”, Gramophone 10713b – X 2-102667 και 14-12970, Γιάγκος Ψαμαθιανός, Αθήνα, Οκτώβριος 1907
- “Χωρίς καρδιά”, Odeon GX 48 – No 65050, Ελληνικόν Μελόδραμα Διονυσίου Λαυράγκα, Αθήνα, 1907–1908 (παρούσα ηχογράφηση)
- “Χωρίς καρδιά”, Lyrophon No 301, Ελληνική Εστουδιαντίνα, Κωνσταντινούπολη, 1908 
- “Choris cardia”, Gramophone 13411b – 3-14583, Ελληνική Εστουδιαντίνα, Σμύρνη, Μάιος 1909

Στην ιστοσελίδα http://palia.kithara.gr του Πάνου Μαυραγάνη καταγράφεται παρτιτούρα, που εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Φέξη στην Αθήνα, με ομότιτλο τραγούδι, το οποίο αποδίδεται στους G. Ingenito (μουσική) και Δ. Βιτάλη (στίχοι).

Ο Giovanni Ingenito γεννήθηκε στην Palma Campania, μια μικρή κοινότητα έξω από τη Νάπολη, και μετανάστευσε στην Αμερική λίγο πριν το 1920. Στην έκδοση Μουσουργοί της Θράκης (Κωνστάντζος, Ταμβάκος, Τρικούπης, 2014) παρουσιάζονται πληροφορίες για τον συνθέτη Giovanni Ingenito. Αναφέρεται ότι κατά τη διάρκεια «της ολιγόχρονης διαμονής του στην Κωνσταντινούπολη (αρχές του 20ού αιώνα) [...] συνέθεσε μερικά έργα που εκδόθηκαν από τους μουσικούς οίκους Χρηστίδη και Lehner της Κωνσταντινούπολης. Αυτά είναι τα: «Χωρίς καρδιά», "Sérenade d' amore" σε ποίηση Δ. Βιτάλη και «Σ' εκείνη» για φωνή και πιάνο, και επίσης το "Valse Constantinople" για πιάνο ή μαντολίνο ή βιολί».

Επιπλέον, ο Αθανάσιος Τρικούπης (2015: 31) αναφέρει ότι ο Ingenito ανέλαβε μαέστρος της ορχήστρας του «Νέου Φιλαρμονικού Συλλόγου Ζακύνθου», το 1899.

Η περίπτωση του Ingenito αποτελεί εξαιρετικού ενδιαφέροντος κεφάλαιο στις σχέσεις Νάπολης–ελληνόφωνου κόσμου, καθώς, από τα μέσα του ελληνικού δικτύου, τον βλέπουμε να αναλαμβάνει πόστα και να συνθέτει τραγούδια σε ελληνικό στίχο (εδώ μάλιστα μέσω της ισπανοκρατούμενης οδού της χαμπανέρας), βασιζόμενος στην αισθητική του Canzone Napoletana.

Έρευνα και κείμενο: Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
[Βιτάλης Δ.]
Τραγουδιστές:
Ζουναράκης [Πέτρος]
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
[Ελληνική Εστουδιαντίνα]
Χρονολογία ηχογράφησης:
08-09/1906
Τόπος ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Εκδότης:
Zonophone
Αριθμός καταλόγου:
X-104051
Αριθμός μήτρας:
1637r
Διάρκεια:
2:57
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Zono_X104051_ChorisKardia
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Χωρίς καρδιά", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=11201

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης