Πο, πο, πο

Σύμφωνα με την παρτιτούρα του τραγουδιού, η οποία εκδόθηκε στην Αθήνα από τον εκδοτικό οίκο «Μουσική» του Ζ. Μακρή με τίτλο «Πω! Πω! Πω! Πω!», πρόκειται για το ντούετο Αγαμέμνονα - Μίνας από την τρίπρακτη οπερέτα του Θεόφραστου Σακελλαρίδη «Ο αρλεκίνος». Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 3 Ιουνίου 1920 από τον θίασο Παπαϊωάννου στο θέατρο Παπαϊωάννου.

Εκτός από την παρούσα εκτέλεση, το τραγούδι ηχογραφήθηκε αρκετές φορές στην ελληνική ιστορική δισκογραφία. Ενδεικτικά:

– «Ο μόρτης», Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 15 Μαΐου 1922, (Victor B-26357 – 73347-A).
– «Πω, πω, πω, πω», Μαρίκα Παπαγκίκα – Γρηγόριος Γεωργίου και ορχήστρα, Νέα Υόρκη, Σεπτέμβριος 1923 (Columbia 89410 – 7003-F).
– «Πω! πω! πω!», Ελένη Βλαχοπούλου – Φ. Ταμπουράς και ορχήστρα, Αθήνα, Μάρτιος 1926 (His Master's Voice BJ 305-1 – AO-134).
– «Πω πω πω», Δεσποινίς Βίλμα – Γιώργος Βιδάλης και ορχήστρα, Βερολίνο, 1929 (Odeon Go 1137 – GA 1440).

Τον Μάρτιο του 1929, η Columbia Greek Orchestra θα πραγματοποιήσει στη Νέα Υόρκη τέσσερις ηχογραφήσεις για την ελληνική αγορά των ΗΠΑ, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνεται και «Ο μόρτης» (W 206205-1 – 56174F). Παρά την ονομασία της ορχήστρας, κρίνοντας από τον ήχο αλλά και από τις σημειώσεις του Spottswood (1990: 1143) στην ορχήστρα συμμετέχουν οι Εβραίοι μουσικοί Abe Schwartz (Ρουμανία, 1881 - Νέα Υόρκη, 1963) και Dave Tarras (Τεπλίκ, Ουκρανία, 1895 ή 1898 – Νέα Υόρκη, 13 Φεβρουαρίου 1989). Επιπροσθέτως, στον «Μόρτη» ακούγεται και ένας ακόμη περιβόητος σκοπός: αυτός τον οποίο συναντάμε στα «Κασάπικο», «Νίνα» και τα εβραϊκά τους διακείμενα (βλ. στις καρτέλες των προαναφερθέντων ελληνικών τίτλων).

Περίπου το 1947–1948, και πάλι στην Αμερική, ο Ιωάννης Χαλικιάς (μπουζούκι) ηχογραφεί, μαζί με τον Nick Yortamas (κιθάρα), για λογαριασμό της δικής του εταιρείας Athena Recordings (1903) το «Τρικούβερτο – Χασάπικο». Στην ηχογράφηση αυτή το αρχικό θέμα που παίζει ο Χαλικιάς είναι αυτό που εξετάζουμε, ενώ (από το 1′ 09″) ακούγεται και το δεσπόζον θέμα από το «Βλάχικο συρτό».

Το τραγούδι κυκλοφόρησε από την εταιρεία Orfeon, για την οποία αναφέρει ο Αριστομένης Καλυβιώτης (2002: 109-110):

«Η εταιρεία Orfeon (Blumenthal Record and Talking Machine Co Ltd), ιδιοκτησίας των αδελφών Herman και Julius Blumenthal, άρχισε ηχογραφήσεις στα τέλη του 1910 με αρχές του 1911 στην Κωνσταντινούπολη, όπου είχε και εργοστάσιο παραγωγής δίσκων. Οι αδελφοί Blumenthal, πριν ανοίξουν την Orfeon, ήταν αντιπρόσωποι της Odeon στην Κωνσταντινούπολη. Στις ετικέτες των δίσκων της εταιρείας εμφανίζεται πολλές φορές αντί για Orfeon Record η φίρμα Orfeos Record ή και η ελληνική "Ορφείον". Στο ρεπερτόριό της περιλαμβανόταν πολλά ελληνικά τραγούδια».

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
[Σακελλαρίδης Θεόφραστος]
Τραγουδιστές:
Εστουδιαντίνα Αθηναϊκή
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Εστουδιαντίνα Αθηναϊκή
Χρονολογία ηχογράφησης:
1920 (;)
Τόπος ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Εκδότης:
Orfeon
Αριθμός καταλόγου:
No-12868
Αριθμός μήτρας:
S 3072
Διάρκεια:
4:04
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Orfeon_12868_PoPoPo
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Πο, πο, πο", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=5208
Στίχοι:
Πω, πω, πω, πω, πω, πω!
Ο δόλιος από τον καημό σου χάθηκα
πάει να μου φύγει το μυαλό μα το σταυρό

Πω, πω, πω, πω, πω, πω!
Κι εγώ για την αγάπη σου τρελάθηκα
παρηγοριά σ' εσένα μόνο εγώ θα βρω

Για σένα εγώ στενάζω βράδυ και πρωί
γιατί φαρμακωμένη μου 'χεις τη ζωή

Μα εσύ καλά το ξέρεις πόσο σε πονώ
γι' αυτό μ' αρέσει φως μου να σε τυραννώ

Πω, πω, πω, πω, πω, πω!
Τα μάτια σου τα πλάνα με πληγώσανε
με την κρυφή τους μ' έχουν κάψει τη φωτιά

Πω, πω, πω, πω, πω, πω!
Κι εμένα τα φιλιά σου με λιγώσανε
και η ασίκική σου τούτη λεβεντιά

Αχ, σ' αγαπώ στα αλήθεια και να στραβωθώ
αν δεν σε πάρω κι αν δεν σε στεφανωθώ

Τον έρωτά σου πάντα έχω συλλογιά
εσύ είσαι της καρδιάς μου η παρηγοριά

Σύμφωνα με την παρτιτούρα του τραγουδιού, η οποία εκδόθηκε στην Αθήνα από τον εκδοτικό οίκο «Μουσική» του Ζ. Μακρή με τίτλο «Πω! Πω! Πω! Πω!», πρόκειται για το ντούετο Αγαμέμνονα - Μίνας από την τρίπρακτη οπερέτα του Θεόφραστου Σακελλαρίδη «Ο αρλεκίνος». Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 3 Ιουνίου 1920 από τον θίασο Παπαϊωάννου στο θέατρο Παπαϊωάννου.

Εκτός από την παρούσα εκτέλεση, το τραγούδι ηχογραφήθηκε αρκετές φορές στην ελληνική ιστορική δισκογραφία. Ενδεικτικά:

– «Ο μόρτης», Τέτος Δημητριάδης, Νέα Υόρκη, 15 Μαΐου 1922, (Victor B-26357 – 73347-A).
– «Πω, πω, πω, πω», Μαρίκα Παπαγκίκα – Γρηγόριος Γεωργίου και ορχήστρα, Νέα Υόρκη, Σεπτέμβριος 1923 (Columbia 89410 – 7003-F).
– «Πω! πω! πω!», Ελένη Βλαχοπούλου – Φ. Ταμπουράς και ορχήστρα, Αθήνα, Μάρτιος 1926 (His Master's Voice BJ 305-1 – AO-134).
– «Πω πω πω», Δεσποινίς Βίλμα – Γιώργος Βιδάλης και ορχήστρα, Βερολίνο, 1929 (Odeon Go 1137 – GA 1440).

Τον Μάρτιο του 1929, η Columbia Greek Orchestra θα πραγματοποιήσει στη Νέα Υόρκη τέσσερις ηχογραφήσεις για την ελληνική αγορά των ΗΠΑ, ανάμεσα στις οποίες περιλαμβάνεται και «Ο μόρτης» (W 206205-1 – 56174F). Παρά την ονομασία της ορχήστρας, κρίνοντας από τον ήχο αλλά και από τις σημειώσεις του Spottswood (1990: 1143) στην ορχήστρα συμμετέχουν οι Εβραίοι μουσικοί Abe Schwartz (Ρουμανία, 1881 - Νέα Υόρκη, 1963) και Dave Tarras (Τεπλίκ, Ουκρανία, 1895 ή 1898 – Νέα Υόρκη, 13 Φεβρουαρίου 1989). Επιπροσθέτως, στον «Μόρτη» ακούγεται και ένας ακόμη περιβόητος σκοπός: αυτός τον οποίο συναντάμε στα «Κασάπικο», «Νίνα» και τα εβραϊκά τους διακείμενα (βλ. στις καρτέλες των προαναφερθέντων ελληνικών τίτλων).

Περίπου το 1947–1948, και πάλι στην Αμερική, ο Ιωάννης Χαλικιάς (μπουζούκι) ηχογραφεί, μαζί με τον Nick Yortamas (κιθάρα), για λογαριασμό της δικής του εταιρείας Athena Recordings (1903) το «Τρικούβερτο – Χασάπικο». Στην ηχογράφηση αυτή το αρχικό θέμα που παίζει ο Χαλικιάς είναι αυτό που εξετάζουμε, ενώ (από το 1′ 09″) ακούγεται και το δεσπόζον θέμα από το «Βλάχικο συρτό».

Το τραγούδι κυκλοφόρησε από την εταιρεία Orfeon, για την οποία αναφέρει ο Αριστομένης Καλυβιώτης (2002: 109-110):

«Η εταιρεία Orfeon (Blumenthal Record and Talking Machine Co Ltd), ιδιοκτησίας των αδελφών Herman και Julius Blumenthal, άρχισε ηχογραφήσεις στα τέλη του 1910 με αρχές του 1911 στην Κωνσταντινούπολη, όπου είχε και εργοστάσιο παραγωγής δίσκων. Οι αδελφοί Blumenthal, πριν ανοίξουν την Orfeon, ήταν αντιπρόσωποι της Odeon στην Κωνσταντινούπολη. Στις ετικέτες των δίσκων της εταιρείας εμφανίζεται πολλές φορές αντί για Orfeon Record η φίρμα Orfeos Record ή και η ελληνική "Ορφείον". Στο ρεπερτόριό της περιλαμβανόταν πολλά ελληνικά τραγούδια».

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
[Σακελλαρίδης Θεόφραστος]
Τραγουδιστές:
Εστουδιαντίνα Αθηναϊκή
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Εστουδιαντίνα Αθηναϊκή
Χρονολογία ηχογράφησης:
1920 (;)
Τόπος ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Εκδότης:
Orfeon
Αριθμός καταλόγου:
No-12868
Αριθμός μήτρας:
S 3072
Διάρκεια:
4:04
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Orfeon_12868_PoPoPo
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Πο, πο, πο", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=5208
Στίχοι:
Πω, πω, πω, πω, πω, πω!
Ο δόλιος από τον καημό σου χάθηκα
πάει να μου φύγει το μυαλό μα το σταυρό

Πω, πω, πω, πω, πω, πω!
Κι εγώ για την αγάπη σου τρελάθηκα
παρηγοριά σ' εσένα μόνο εγώ θα βρω

Για σένα εγώ στενάζω βράδυ και πρωί
γιατί φαρμακωμένη μου 'χεις τη ζωή

Μα εσύ καλά το ξέρεις πόσο σε πονώ
γι' αυτό μ' αρέσει φως μου να σε τυραννώ

Πω, πω, πω, πω, πω, πω!
Τα μάτια σου τα πλάνα με πληγώσανε
με την κρυφή τους μ' έχουν κάψει τη φωτιά

Πω, πω, πω, πω, πω, πω!
Κι εμένα τα φιλιά σου με λιγώσανε
και η ασίκική σου τούτη λεβεντιά

Αχ, σ' αγαπώ στα αλήθεια και να στραβωθώ
αν δεν σε πάρω κι αν δεν σε στεφανωθώ

Τον έρωτά σου πάντα έχω συλλογιά
εσύ είσαι της καρδιάς μου η παρηγοριά

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης