Arabian Serenade (Little desert flower) Μισιριώτισσα

PDF cannot be displayed, please update.

Από την αρχαιότητα, η μουσική καταγραφή αποτέλεσε τον καθαυτό τρόπο οπτικής αναπαράστασης του ηχητικού φαινομένου, άλλοτε με λεπτομέρεια και άλλοτε υπό την μορφή οδηγού. Διαχρονικά, η οπτική αποτύπωση της μουσικής υπήρξε ο μοναδικός τρόπος για την αποθήκευση και την διατήρησή της στο χρόνο, αλλά και το αποκλειστικό μέσο για την αναπαραγωγή της. Σε κάθε περίπτωση, η οπτική μεταφορά θα πρέπει να λογιστεί ως επικουρικό εργαλείο, καθώς η προφορική διάδοση και η αποθήκευση στην μνήμη των καλλιτεχνών αποτέλεσαν τις πλέον διαχρονικές τεχνικές για την διάχυση της μουσικής μέσα στον χρόνο και τον χώρο. Κατά την επονομαζόμενη σήμερα «κλασική» μουσική περίοδο της Ευρώπης, με τα ισχυρότατα κέντρα παραγωγής της, όπως οι σημερινές Αυστρία, Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία, και ειδικά στην πορεία της προς τον Ρομαντισμό, η μουσική καταγραφή, η παρτιτούρα, λογίστηκε από ορισμένους συνθέτες ως η καθαυτή ενσάρκωση του έργου τους.

Όπως είναι λογικό, στον νεωτερικό καπιταλιστικό κόσμο, η μουσική καταγραφή, ως το βασικό εργαλείο υποστασιοποίησης της μουσικής, ενέταξε υπό την σκέπη της και ρεπερτόρια τα οποία δεν συνδέθηκαν, δεν διαδόθηκαν και δεν λειτούργησαν με βάση την καταγραφή τους. Αυτό πρόσφερε στα κέντρα πώλησης μουσικών προϊόντων ένα πρόσθετο εργαλείο για την επέκταση του δικτύου δράσης τους: οι μη-λόγιες μουσικές απέκτησαν έναν πρόσφορο τρόπο διακίνησής τους, ενισχύοντας την δημοφιλία τους, ακόμη και σε τόπους πολύ μακρινούς από αυτούς της αρχικής τους δημιουργίας. Στα τέλη του 19ου αιώνα, όμως, το φαινόμενο της ηχογράφησης και αναπαραγωγής του ήχου ήρθε να αναδιατάξει τις σχέσεις, και να αποδιοργανώσει το status quo των εκδοτικών οίκων, διεκδικώντας κομμάτι της αγοράς, προσφέροντας ένα προϊόν εξαιρετικά πιο ολοκληρωμένο και άμεσο. Οι εκδοτικοί οίκοι προσπάθησαν μεν να αντιδράσουν με νομικά μέτρα, κατέστην όμως αδύνατη η ανακοπή της δυναμικής του νέου φαινομένου: η επικράτηση της εμπορικής δισκογραφίας είναι πλέον γεγονός, στο μεγαλύτερο κομμάτι του 20ού αιώνα.

Όσον αφορά τις μη-λόγιες μουσικές, οι εμπορικές έντυπες παρτιτούρες αποτελούν εκδόσεις των μουσικών κειμένων τραγουδιών ή ορχηστρικών κομματιών (για την εκδοτική δραστηριότητα στην Ελλάδα βλ. Lerch-Kalavrytinos, 2003: 4-5). Για τις ανάγκες των παρτιτουρών τα τραγούδια διασκευάζονταν κυρίως (αλλά όχι μόνο) για πιάνο ή για πιάνο και φωνή, σε γενικές γραμμές χωρίς σύνθετα εκτελεστικά ζητούμενα. Οι πολυοργανικές ή οι τεχνικά απαιτητικές ενορχηστρώσεις αποφεύγονταν συστηματικά. Κάτω από τις νότες της μελωδικής ανάπτυξης των τραγουδιστικών μερών τυπώνονταν οι στίχοι και, ενίοτε, και μεταφράσεις τους σε άλλες γλώσσες. Ως επί το πλείστον, οι παρτιτούρες είναι δίφυλλες ή τετράφυλλες και συνοδεύονται από το φιλοτεχνημένο με σχετική θεματολογία εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο.

Η εν λόγω τετρασέλιδη παρτιτούρα είναι δίγλωσση έκδοση (στα ελληνικά και αγγλικά) του τραγουδιού “Arabian serenade (Little desert flower)” σε μουσική του Δημοσθένη Ζάττα και του Γιώργου Βουγιούκα και στίχους του δευτέρου. Ο τίτλος του στα ελληνικά είναι «Μισιριώτισσα» και τους ελληνικούς στίχους έγραψε ο Μιχαήλ Ράπτης. Εκδόθηκε από τον αμερικάνικο εκδοτικό οίκο Apollo Music Co.

Το τραγούδι εμπίπτει στο ρεύμα του εξωτισμού, υπό το εθνοκεντρικό πρίσμα του οποίου ο δυτικός κόσμος ήρθε σε επαφή, εκτός των άλλων, με ετερότητες όπως οι λαοί της Ανατολής και το μουσικό της σύμπαν. Η σημασία του εξωτισμού αφορά αφ’ ενός τα χαρακτηριστικά αυτού που είναι έξω από τη σφαίρα της ταυτότητας, αφ’ ετέρου την έλξη που ασκεί ό,τι έχει τέτοια χαρακτηριστικά. Η ευρύτατη αποδοχή του φαινομένου είναι πασιφανής: ο πολυδιάστατος γλωσσικός, μουσικός και εικαστικός πλούτος, που συσσωρεύτηκε γύρω και μέσα στον εξωτισμό, δημιούργησε ένα κοινό απόθεμα γνώσης που τροφοδοτεί διηνεκώς το συλλογικό και ατομικό φαντασιακό. Οι τόποι που αναπαρίστανται στον εξωτισμό, η Ανατολή, η Λατινική Αμερική, η Ισπανία, η Χαβάη, είναι κατ’ εξοχήν φαντασιακοί, αποσυνδέονται από τον πραγματικό κόσμο. Ανοίγονται σαν μια θεατρική σκηνή, με εναλλασσόμενα σκηνικά, όπου δραματοποιούνται οι φαντασιώσεις, κατακλύζουν τις αισθήσεις κι εκλύουν έντονα συναισθήματα, προσφέροντας στον «επισκέπτη» μια ιδανική εμπειρία, έξω από τους περιορισμούς του συμβατικού κόσμου.

Το μονόχρωμο εξώφυλλο μονοπωλεί ένα οριενταλιστικό σκηνικό: το φυσικό τοπίο, η αρχιτεκτονική της Ανατολής και οι εξωτικοί Ανατολίτες. Αναγράφονται επίσης οι δημιουργοί του τραγουδιού και ο εκδότης της παρτιτούρας.

Πρόκειται για παρτιτούρα με σύστημα τριών πενταγράμμων (δύο για το πιάνο και ένα για τη φωνή). Στο μονόχρωμο οπισθόφυλλο υπάρχει διαφημιστική καταχώρηση του εκδότη, στην οποία περιλαμβάνεται κατάλογος των μουσικών εκδόσεων.

Στη δεύτερη σελίδα αναγράφεται: “Ask for this song in phonograph record”, κάτι που φανερώνει τις προσπάθειες των εμπλεκομένων της τότε μουσικής βιομηχανίας να οικοδομήσουν ένα δίκτυο αλληλο-διαφήμισης, προωθώντας το σχετικά νέο μέσο του δίσκου γραμμοφώνου. Ωστόσο, το συγκεκριμένο δισκογραφικό τεκμήριο δεν έχει έως τώρα εντοπιστεί.

Έρευνα και κείμενο: Γιώργος Ευαγγέλου και Νίκος Ορδουλίδης

Στιχουργός:
Buyukas Geo. (αγγλικοί στίχοι)
Ράπτης Μιχαήλ (ελληνικοί στίχοι)
Σκιτσογράφος/Ζωγράφος:
Barbelle (;)
Χρονολογία έκδοσης:
1934
Τόπος έκδοσης:
Νέα Υόρκη
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά-Αγγλικά
Πρώτες λέξεις:
Μισιριώτισσά μου, δώσ' μου τη χαρά μου
(Soft the moonlight falling, and the Sheik is calling)
Εκδότης:
Apollo Music Co., 301 West 41st Street, New York, N.Y., USA
Έκδοση:
1
Κωδικός έκδοσης:
583-2
Πρωτότυπα δικαιώματα:
Apollo Music Co.
Φυσική περιγραφή:
Χαρτί, 30,6 Χ 23,1 εκ., 4 σελίδες, καλή κατάσταση
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
201804061141
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Arabian Serenade (Little desert flower)
Μισιριώτισσα", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=2168
Στίχοι:
(Ελληνικοί στίχοι)
Μισιριώτισσά μου δώσ’ μου τη χαρά μου
κι έλα για να βρεις μαζί μου τη ζωή
Στο χαρέμι θα ‘χει μόσκο και μονάχοι
θα περνάμε πάντα εμείς ως το πρωί

Τα τριαντάφυλλά σου χείλη και φιλιά σου
τ’ αγοράζω τώρα όσο κι αν ζητάς
Μάλαμα χρυσάφι άλλος δεν θε να ‘χει
σαν και μένα είμαι ο τρανός πασάς  

Μισιριώτισσά μου δώσ’ μου τη χαρά μου
και την πλανεμένη σου χρυσή καρδιά
Κι έλα πάλι πίσω για να σου χαρίσω
κάτι σε μιαν όμορφη τρελή βραδιά

(Αγγλικοί στίχοι)
Soft the moonlight and the Sheik is calling
to his pretty sweetheart on the desert’s end
As in solemn prayer he repeats as ever:
“I sincerely love you, I do not pretend”

Little desert flower (I) am the Sheik of power
will you be the queen all that I possess?
You shall have the freedom of my dreamy kingdom
bring to me forever love and happiness

Love is so disarming and the Sheik is charming
he can’t use his power on this pretty maid
He the quat and mighty became full of piety
and he hopes to win her with his serenade

PDF cannot be displayed, please update.

Από την αρχαιότητα, η μουσική καταγραφή αποτέλεσε τον καθαυτό τρόπο οπτικής αναπαράστασης του ηχητικού φαινομένου, άλλοτε με λεπτομέρεια και άλλοτε υπό την μορφή οδηγού. Διαχρονικά, η οπτική αποτύπωση της μουσικής υπήρξε ο μοναδικός τρόπος για την αποθήκευση και την διατήρησή της στο χρόνο, αλλά και το αποκλειστικό μέσο για την αναπαραγωγή της. Σε κάθε περίπτωση, η οπτική μεταφορά θα πρέπει να λογιστεί ως επικουρικό εργαλείο, καθώς η προφορική διάδοση και η αποθήκευση στην μνήμη των καλλιτεχνών αποτέλεσαν τις πλέον διαχρονικές τεχνικές για την διάχυση της μουσικής μέσα στον χρόνο και τον χώρο. Κατά την επονομαζόμενη σήμερα «κλασική» μουσική περίοδο της Ευρώπης, με τα ισχυρότατα κέντρα παραγωγής της, όπως οι σημερινές Αυστρία, Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία, και ειδικά στην πορεία της προς τον Ρομαντισμό, η μουσική καταγραφή, η παρτιτούρα, λογίστηκε από ορισμένους συνθέτες ως η καθαυτή ενσάρκωση του έργου τους.

Όπως είναι λογικό, στον νεωτερικό καπιταλιστικό κόσμο, η μουσική καταγραφή, ως το βασικό εργαλείο υποστασιοποίησης της μουσικής, ενέταξε υπό την σκέπη της και ρεπερτόρια τα οποία δεν συνδέθηκαν, δεν διαδόθηκαν και δεν λειτούργησαν με βάση την καταγραφή τους. Αυτό πρόσφερε στα κέντρα πώλησης μουσικών προϊόντων ένα πρόσθετο εργαλείο για την επέκταση του δικτύου δράσης τους: οι μη-λόγιες μουσικές απέκτησαν έναν πρόσφορο τρόπο διακίνησής τους, ενισχύοντας την δημοφιλία τους, ακόμη και σε τόπους πολύ μακρινούς από αυτούς της αρχικής τους δημιουργίας. Στα τέλη του 19ου αιώνα, όμως, το φαινόμενο της ηχογράφησης και αναπαραγωγής του ήχου ήρθε να αναδιατάξει τις σχέσεις, και να αποδιοργανώσει το status quo των εκδοτικών οίκων, διεκδικώντας κομμάτι της αγοράς, προσφέροντας ένα προϊόν εξαιρετικά πιο ολοκληρωμένο και άμεσο. Οι εκδοτικοί οίκοι προσπάθησαν μεν να αντιδράσουν με νομικά μέτρα, κατέστην όμως αδύνατη η ανακοπή της δυναμικής του νέου φαινομένου: η επικράτηση της εμπορικής δισκογραφίας είναι πλέον γεγονός, στο μεγαλύτερο κομμάτι του 20ού αιώνα.

Όσον αφορά τις μη-λόγιες μουσικές, οι εμπορικές έντυπες παρτιτούρες αποτελούν εκδόσεις των μουσικών κειμένων τραγουδιών ή ορχηστρικών κομματιών (για την εκδοτική δραστηριότητα στην Ελλάδα βλ. Lerch-Kalavrytinos, 2003: 4-5). Για τις ανάγκες των παρτιτουρών τα τραγούδια διασκευάζονταν κυρίως (αλλά όχι μόνο) για πιάνο ή για πιάνο και φωνή, σε γενικές γραμμές χωρίς σύνθετα εκτελεστικά ζητούμενα. Οι πολυοργανικές ή οι τεχνικά απαιτητικές ενορχηστρώσεις αποφεύγονταν συστηματικά. Κάτω από τις νότες της μελωδικής ανάπτυξης των τραγουδιστικών μερών τυπώνονταν οι στίχοι και, ενίοτε, και μεταφράσεις τους σε άλλες γλώσσες. Ως επί το πλείστον, οι παρτιτούρες είναι δίφυλλες ή τετράφυλλες και συνοδεύονται από το φιλοτεχνημένο με σχετική θεματολογία εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο.

Η εν λόγω τετρασέλιδη παρτιτούρα είναι δίγλωσση έκδοση (στα ελληνικά και αγγλικά) του τραγουδιού “Arabian serenade (Little desert flower)” σε μουσική του Δημοσθένη Ζάττα και του Γιώργου Βουγιούκα και στίχους του δευτέρου. Ο τίτλος του στα ελληνικά είναι «Μισιριώτισσα» και τους ελληνικούς στίχους έγραψε ο Μιχαήλ Ράπτης. Εκδόθηκε από τον αμερικάνικο εκδοτικό οίκο Apollo Music Co.

Το τραγούδι εμπίπτει στο ρεύμα του εξωτισμού, υπό το εθνοκεντρικό πρίσμα του οποίου ο δυτικός κόσμος ήρθε σε επαφή, εκτός των άλλων, με ετερότητες όπως οι λαοί της Ανατολής και το μουσικό της σύμπαν. Η σημασία του εξωτισμού αφορά αφ’ ενός τα χαρακτηριστικά αυτού που είναι έξω από τη σφαίρα της ταυτότητας, αφ’ ετέρου την έλξη που ασκεί ό,τι έχει τέτοια χαρακτηριστικά. Η ευρύτατη αποδοχή του φαινομένου είναι πασιφανής: ο πολυδιάστατος γλωσσικός, μουσικός και εικαστικός πλούτος, που συσσωρεύτηκε γύρω και μέσα στον εξωτισμό, δημιούργησε ένα κοινό απόθεμα γνώσης που τροφοδοτεί διηνεκώς το συλλογικό και ατομικό φαντασιακό. Οι τόποι που αναπαρίστανται στον εξωτισμό, η Ανατολή, η Λατινική Αμερική, η Ισπανία, η Χαβάη, είναι κατ’ εξοχήν φαντασιακοί, αποσυνδέονται από τον πραγματικό κόσμο. Ανοίγονται σαν μια θεατρική σκηνή, με εναλλασσόμενα σκηνικά, όπου δραματοποιούνται οι φαντασιώσεις, κατακλύζουν τις αισθήσεις κι εκλύουν έντονα συναισθήματα, προσφέροντας στον «επισκέπτη» μια ιδανική εμπειρία, έξω από τους περιορισμούς του συμβατικού κόσμου.

Το μονόχρωμο εξώφυλλο μονοπωλεί ένα οριενταλιστικό σκηνικό: το φυσικό τοπίο, η αρχιτεκτονική της Ανατολής και οι εξωτικοί Ανατολίτες. Αναγράφονται επίσης οι δημιουργοί του τραγουδιού και ο εκδότης της παρτιτούρας.

Πρόκειται για παρτιτούρα με σύστημα τριών πενταγράμμων (δύο για το πιάνο και ένα για τη φωνή). Στο μονόχρωμο οπισθόφυλλο υπάρχει διαφημιστική καταχώρηση του εκδότη, στην οποία περιλαμβάνεται κατάλογος των μουσικών εκδόσεων.

Στη δεύτερη σελίδα αναγράφεται: “Ask for this song in phonograph record”, κάτι που φανερώνει τις προσπάθειες των εμπλεκομένων της τότε μουσικής βιομηχανίας να οικοδομήσουν ένα δίκτυο αλληλο-διαφήμισης, προωθώντας το σχετικά νέο μέσο του δίσκου γραμμοφώνου. Ωστόσο, το συγκεκριμένο δισκογραφικό τεκμήριο δεν έχει έως τώρα εντοπιστεί.

Έρευνα και κείμενο: Γιώργος Ευαγγέλου και Νίκος Ορδουλίδης

Στιχουργός:
Buyukas Geo. (αγγλικοί στίχοι)
Ράπτης Μιχαήλ (ελληνικοί στίχοι)
Σκιτσογράφος/Ζωγράφος:
Barbelle (;)
Χρονολογία έκδοσης:
1934
Τόπος έκδοσης:
Νέα Υόρκη
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά-Αγγλικά
Πρώτες λέξεις:
Μισιριώτισσά μου, δώσ' μου τη χαρά μου
(Soft the moonlight falling, and the Sheik is calling)
Εκδότης:
Apollo Music Co., 301 West 41st Street, New York, N.Y., USA
Έκδοση:
1
Κωδικός έκδοσης:
583-2
Πρωτότυπα δικαιώματα:
Apollo Music Co.
Φυσική περιγραφή:
Χαρτί, 30,6 Χ 23,1 εκ., 4 σελίδες, καλή κατάσταση
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
201804061141
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Arabian Serenade (Little desert flower)
Μισιριώτισσα", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=2168
Στίχοι:
(Ελληνικοί στίχοι)
Μισιριώτισσά μου δώσ’ μου τη χαρά μου
κι έλα για να βρεις μαζί μου τη ζωή
Στο χαρέμι θα ‘χει μόσκο και μονάχοι
θα περνάμε πάντα εμείς ως το πρωί

Τα τριαντάφυλλά σου χείλη και φιλιά σου
τ’ αγοράζω τώρα όσο κι αν ζητάς
Μάλαμα χρυσάφι άλλος δεν θε να ‘χει
σαν και μένα είμαι ο τρανός πασάς  

Μισιριώτισσά μου δώσ’ μου τη χαρά μου
και την πλανεμένη σου χρυσή καρδιά
Κι έλα πάλι πίσω για να σου χαρίσω
κάτι σε μιαν όμορφη τρελή βραδιά

(Αγγλικοί στίχοι)
Soft the moonlight and the Sheik is calling
to his pretty sweetheart on the desert’s end
As in solemn prayer he repeats as ever:
“I sincerely love you, I do not pretend”

Little desert flower (I) am the Sheik of power
will you be the queen all that I possess?
You shall have the freedom of my dreamy kingdom
bring to me forever love and happiness

Love is so disarming and the Sheik is charming
he can’t use his power on this pretty maid
He the quat and mighty became full of piety
and he hopes to win her with his serenade

Δείτε επίσης