Βλάχικο συρτό

Ο οργανικός αυτός σκοπός κυκλοφόρησε αρχικά με την ετικέτα της Zonophone (X 108001) ή της Gramophone Co (404r – 18363) (το 1903, το label της Zonophone αγοράστηκε από την Gramophone). Η παραπάνω ηχογράφηση επανεκδόθηκε από την Victor (VI 63556-A). Το DAHR δίνει ως ημερομηνία ηχογράφησης τον Ιούνιο του 1910, και τόπο πραγματοποίησής της την Σμύρνη. Παρόλα αυτά, το ίδιο το DAHR δίνει ημερομηνία ηχογράφησης για τον αριθμό μήτρας 405r το 1905. Με βάση το αρχείο του Hugo Strötbaum, η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε το δεύτερο εξάμηνο του 1905 στην Κωνσταντινούπολη, κάτι με το οποίο συμφωνεί η βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Alan Kelly. Την ευθύνη της ηχογράφησης είχε ο ηχολήπτης Max Hampe. Ο Tony Klein (βλ. 2013: 18) εικάζει πως το μαντολίνο στην ηχογράφηση εκτελείται από τον Αριστείδη Περιστέρη, ο οποίος την περίοδο αυτήν ζει στην Κωνσταντινούπολη και ιδρύει την περίφημη εστουδιαντίνα του (βλ. Ordoulidis: 2021a: 88–97 και 2021b).

Σύμφωνα με την βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Alan Kelly, μία ηχογράφηση με τίτλο “Vlahico sirto” (1576y – 17953) πραγματοποιείται και τον Ιούνιο του 1910.

Τον Σεπτέμβριο του 1910, με βάση το κείμενο των Joel Rubin και Michael Aylward στην συλλογή "Chekhov's Band, Eastern European Klezmer music from the EMI archives 1908–1913", ο σκοπός ηχογραφείται στο Βίλνιους, την σημερινή πρωτεύουσα της Λιθουανίας. Η ηχογράφηση πραγματοποιείται για λογαριασμό της Zonophone (X 60914 – 1600 AE) με τίτλο: Веселыя ночи шанта [Merry Nights at the Café Chantant]. Παίζει η ορχήστρα του A. S. Olevsky.

Ο σκοπός φαίνεται να είναι αρκετά δημοφιλής στο ελληνικό ρεπερτόριο, με ηχογραφήσεις του να πραγματοποιούνται τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Αμερική. Το 1940 ηχογραφείται για την Odeon (GO 3497 – GA 7276) με τίτλο “Μου προξενεύουν δυο”. Την ίδια χρονιά για την Columbia (CG 2063 – DG 6544) με τίτλο “Θα πάρω δυο”. Το 1943 για την Balkan στην Αμερική (BAL 815), με τίτλο “Θα πάρω νιο”. Το 1948 για την Panhellenic Record στην Αμερική (P 175), με τίτλο “Θα πάρω δυο”. Το 1950 για την Liberty στην Αμερική (Lib 109), με τίτλο “Θα πάρω δυο” (βλ. εδώ και εδώ).

Περίπου το 1947–1948, και πάλι στην Αμερική, ο Ιωάννης Χαλικιάς ηχογραφεί για λογαριασμό της δικής του εταιρείας Athena Recordings το “Τρικούβερτο Χασάπικο”. Στην ηχογράφηση αυτή ακούγεται και το δεσπόζον θέμα του σκοπού που μας ενδιαφέρει. Αυτό που είναι ξεχωριστό με την ηχογράφηση αυτή είναι πως το αρχικό θέμα που παίζει ο Χαλικιάς είναι το ίδιο με το θέμα που ακούγεται στο κομμάτι “Μόρτης” (W 206205-1 – CO 56174F), το οποίο ηχογραφήθηκε για λογαριασμό της Columbia στην Νέα Υόρκη, τον Μάιο του 1929. Το κομμάτι φαίνεται πως είναι σύνθεση του Θεόφραστου Σακελλαρίδη. Στην ηχογράφηση παίρνει μέρος η Columbia Greek Orchestra. Παρά την ονομασία της, κρίνοντας από τον ήχο αλλά και από τις σημειώσεις του Spottswood (βλ. 1991: 1143), στην ορχήστρα συμμετέχουν οι Εβραίοι μουσικοί Abe Schwartz και Dave Tarras. Επιπροσθέτως, στον “Μόρτη” ακούγεται και ένας ακόμη περιβόητος σκοπός: αυτός τον οποίο συναντάμε στα “Κασάπικο”, “Νίνα” και τα εβραϊκά τους διακείμενα (βλ. στις καρτέλες των προαναφερθέντων ελληνικών τίτλων).

Ο συγκρητισμός που παρατηρείται στις μουσικές πραγματώσεις των περιοχών όπου έζησαν και ηχογράφησαν Έλληνες, κυρίως στο κομμάτι των λαϊκών παραδόσεων, είναι μνημειώδης. Μία ακρόαση της ιστορικής δισκογραφίας, η οποία ξεκινάει στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα, στη Σμύρνη, στην Κωνσταντινούπολη και στην Νέα Υόρκη από το 1900, είναι αρκετή. Ένα ουσιαστικό κομμάτι αυτού του συγκρητισμού αφορά τους Εβραίους, οι οποίοι αποτελούν βασικούς αγωγούς στην ανεπανάληπτη σε ποικιλία πολιτισμική παρακαταθήκη του ελληνόφωνου κόσμου. Δανείζονται και δανείζουν, αλλά και κουβαλούν πιο μακρινές παραδόσεις από τα μέρη που ζούσαν προηγουμένως και τους τόπους που ταξίδεψαν. Αποτελούν βασικούς συνομιλητές στην ελληνική οικουμένη, μαζί με μουσουλμάνους Οθωμανούς και Τούρκους, ορθόδοξους Έλληνες και Αρμένιους χριστιανούς, καθολικούς Έλληνες και λεβαντίνους, και συνθέτουν ένα πλούσιο μουσικό μωσαϊκό, το οποίο αποτελείται από ετερογενή αλλά αλληλοπεριχωρητικά παλίμψηστα: μία δεξαμενή στην οποία ο καθένας προσθέτει και από την οποία ο καθένας λαμβάνει.

Στην υπό εξέταση ιστορική δισκογραφία έχουν εντοπιστεί πλείστες όσες περιπτώσεις μελωδιών, οι οποίες αποτελούν και σήμερα μέρος του ρεπερτορίου τόσο των Ελλήνων όσο και των Εβραίων. Όσον αφορά στους Σεφαραδίτες Εβραίους, οι κατηγορίες είναι δύο: είτε πρόκειται για Έλληνες, Εβραίους στο θρήσκευμα, οι οποίοι αλληλοδανείζονται με τους ορθόδοξους Έλληνες, είτε πρόκειται για δάνεια από μη ελληνικά σεφαραδίτικα ρεπερτόρια, τα οποία συνομιλούν με τα ελληνικά. Όσον αφορά δε τους Ασκενάζι, πρόκειται για ένα corpus δισκογραφικού υλικού, στο οποίο εντοπίστηκαν εκδοχές των ίδιων έργων τόσο στο ελληνικό ρεπερτόριο όσο και στο ασκενάζι, το οποίο συχνά απαντά ως klezmer/Yiddish.

Έρευνα και κείμενο: Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Οργανικό
Τραγουδιστές:
Οργανικό
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Instrumental trio
Χρονολογία ηχογράφησης:
06-12/1905
Τόπος ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Χορός / Ρυθμός:
Συρτός [Χασάπικος]
Εκδότης:
Victor
Αριθμός καταλόγου:
VI-63556-A
Αριθμός μήτρας:
404r
Διάρκεια:
2:57
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Vi_63556_VlachikoSyrto
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Βλάχικο συρτό", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=4388

Ο οργανικός αυτός σκοπός κυκλοφόρησε αρχικά με την ετικέτα της Zonophone (X 108001) ή της Gramophone Co (404r – 18363) (το 1903, το label της Zonophone αγοράστηκε από την Gramophone). Η παραπάνω ηχογράφηση επανεκδόθηκε από την Victor (VI 63556-A). Το DAHR δίνει ως ημερομηνία ηχογράφησης τον Ιούνιο του 1910, και τόπο πραγματοποίησής της την Σμύρνη. Παρόλα αυτά, το ίδιο το DAHR δίνει ημερομηνία ηχογράφησης για τον αριθμό μήτρας 405r το 1905. Με βάση το αρχείο του Hugo Strötbaum, η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε το δεύτερο εξάμηνο του 1905 στην Κωνσταντινούπολη, κάτι με το οποίο συμφωνεί η βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Alan Kelly. Την ευθύνη της ηχογράφησης είχε ο ηχολήπτης Max Hampe. Ο Tony Klein (βλ. 2013: 18) εικάζει πως το μαντολίνο στην ηχογράφηση εκτελείται από τον Αριστείδη Περιστέρη, ο οποίος την περίοδο αυτήν ζει στην Κωνσταντινούπολη και ιδρύει την περίφημη εστουδιαντίνα του (βλ. Ordoulidis: 2021a: 88–97 και 2021b).

Σύμφωνα με την βάση δεδομένων που προέκυψε από την έρευνα του Alan Kelly, μία ηχογράφηση με τίτλο “Vlahico sirto” (1576y – 17953) πραγματοποιείται και τον Ιούνιο του 1910.

Τον Σεπτέμβριο του 1910, με βάση το κείμενο των Joel Rubin και Michael Aylward στην συλλογή "Chekhov's Band, Eastern European Klezmer music from the EMI archives 1908–1913", ο σκοπός ηχογραφείται στο Βίλνιους, την σημερινή πρωτεύουσα της Λιθουανίας. Η ηχογράφηση πραγματοποιείται για λογαριασμό της Zonophone (X 60914 – 1600 AE) με τίτλο: Веселыя ночи шанта [Merry Nights at the Café Chantant]. Παίζει η ορχήστρα του A. S. Olevsky.

Ο σκοπός φαίνεται να είναι αρκετά δημοφιλής στο ελληνικό ρεπερτόριο, με ηχογραφήσεις του να πραγματοποιούνται τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Αμερική. Το 1940 ηχογραφείται για την Odeon (GO 3497 – GA 7276) με τίτλο “Μου προξενεύουν δυο”. Την ίδια χρονιά για την Columbia (CG 2063 – DG 6544) με τίτλο “Θα πάρω δυο”. Το 1943 για την Balkan στην Αμερική (BAL 815), με τίτλο “Θα πάρω νιο”. Το 1948 για την Panhellenic Record στην Αμερική (P 175), με τίτλο “Θα πάρω δυο”. Το 1950 για την Liberty στην Αμερική (Lib 109), με τίτλο “Θα πάρω δυο” (βλ. εδώ και εδώ).

Περίπου το 1947–1948, και πάλι στην Αμερική, ο Ιωάννης Χαλικιάς ηχογραφεί για λογαριασμό της δικής του εταιρείας Athena Recordings το “Τρικούβερτο Χασάπικο”. Στην ηχογράφηση αυτή ακούγεται και το δεσπόζον θέμα του σκοπού που μας ενδιαφέρει. Αυτό που είναι ξεχωριστό με την ηχογράφηση αυτή είναι πως το αρχικό θέμα που παίζει ο Χαλικιάς είναι το ίδιο με το θέμα που ακούγεται στο κομμάτι “Μόρτης” (W 206205-1 – CO 56174F), το οποίο ηχογραφήθηκε για λογαριασμό της Columbia στην Νέα Υόρκη, τον Μάιο του 1929. Το κομμάτι φαίνεται πως είναι σύνθεση του Θεόφραστου Σακελλαρίδη. Στην ηχογράφηση παίρνει μέρος η Columbia Greek Orchestra. Παρά την ονομασία της, κρίνοντας από τον ήχο αλλά και από τις σημειώσεις του Spottswood (βλ. 1991: 1143), στην ορχήστρα συμμετέχουν οι Εβραίοι μουσικοί Abe Schwartz και Dave Tarras. Επιπροσθέτως, στον “Μόρτη” ακούγεται και ένας ακόμη περιβόητος σκοπός: αυτός τον οποίο συναντάμε στα “Κασάπικο”, “Νίνα” και τα εβραϊκά τους διακείμενα (βλ. στις καρτέλες των προαναφερθέντων ελληνικών τίτλων).

Ο συγκρητισμός που παρατηρείται στις μουσικές πραγματώσεις των περιοχών όπου έζησαν και ηχογράφησαν Έλληνες, κυρίως στο κομμάτι των λαϊκών παραδόσεων, είναι μνημειώδης. Μία ακρόαση της ιστορικής δισκογραφίας, η οποία ξεκινάει στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα, στη Σμύρνη, στην Κωνσταντινούπολη και στην Νέα Υόρκη από το 1900, είναι αρκετή. Ένα ουσιαστικό κομμάτι αυτού του συγκρητισμού αφορά τους Εβραίους, οι οποίοι αποτελούν βασικούς αγωγούς στην ανεπανάληπτη σε ποικιλία πολιτισμική παρακαταθήκη του ελληνόφωνου κόσμου. Δανείζονται και δανείζουν, αλλά και κουβαλούν πιο μακρινές παραδόσεις από τα μέρη που ζούσαν προηγουμένως και τους τόπους που ταξίδεψαν. Αποτελούν βασικούς συνομιλητές στην ελληνική οικουμένη, μαζί με μουσουλμάνους Οθωμανούς και Τούρκους, ορθόδοξους Έλληνες και Αρμένιους χριστιανούς, καθολικούς Έλληνες και λεβαντίνους, και συνθέτουν ένα πλούσιο μουσικό μωσαϊκό, το οποίο αποτελείται από ετερογενή αλλά αλληλοπεριχωρητικά παλίμψηστα: μία δεξαμενή στην οποία ο καθένας προσθέτει και από την οποία ο καθένας λαμβάνει.

Στην υπό εξέταση ιστορική δισκογραφία έχουν εντοπιστεί πλείστες όσες περιπτώσεις μελωδιών, οι οποίες αποτελούν και σήμερα μέρος του ρεπερτορίου τόσο των Ελλήνων όσο και των Εβραίων. Όσον αφορά στους Σεφαραδίτες Εβραίους, οι κατηγορίες είναι δύο: είτε πρόκειται για Έλληνες, Εβραίους στο θρήσκευμα, οι οποίοι αλληλοδανείζονται με τους ορθόδοξους Έλληνες, είτε πρόκειται για δάνεια από μη ελληνικά σεφαραδίτικα ρεπερτόρια, τα οποία συνομιλούν με τα ελληνικά. Όσον αφορά δε τους Ασκενάζι, πρόκειται για ένα corpus δισκογραφικού υλικού, στο οποίο εντοπίστηκαν εκδοχές των ίδιων έργων τόσο στο ελληνικό ρεπερτόριο όσο και στο ασκενάζι, το οποίο συχνά απαντά ως klezmer/Yiddish.

Έρευνα και κείμενο: Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Οργανικό
Τραγουδιστές:
Οργανικό
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Instrumental trio
Χρονολογία ηχογράφησης:
06-12/1905
Τόπος ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Χορός / Ρυθμός:
Συρτός [Χασάπικος]
Εκδότης:
Victor
Αριθμός καταλόγου:
VI-63556-A
Αριθμός μήτρας:
404r
Διάρκεια:
2:57
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Vi_63556_VlachikoSyrto
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Βλάχικο συρτό", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=4388

Δείτε επίσης