Mané avec zourna

Αναφορά στην τσιγγάνα τραγουδίστρια Gülistan καταγράφεται το 1901 σε ανυπόγραφο άρθρο της εφημερίδας Κωνσταντινούπολις (Έτος 35ον, Πέμπτη 18 Ιανουαρίου 1901, Αριθμ. 14, σελ. 2) με τον τίτλο «Η Mεγάλη του Aιώνος εφεύρεσις»:

«Ως γνωστόν, ο λήξας αιών, ο αιών των σιδηροδρόμων και του ηλεκτρισμού, του τηλεγράφου και των υποβρυχίων, της αντισηψίας και των αρχικαγγελαρίων, ο αιών των ρωμαντικών, των της φυσικής σχολής και των dècadentes της φθ σ.κής [sic, προφανώς εννοεί τη φθισική νόσο, δηλαδή τη φυματίωση] κληθήσεται εφεξής ο αιών των γραμμοφώνων. Και πράγματι η ευφυεστέρα, καταπληκτικωτέρα και πολυτιμοτέρα των εφευρέσεων είναι πανθομολογουμένως η τελειοποίησης αύτη του φωνογράφου, ήτις επιτρέπει εις πάντα να διασώζη επί μακρόν αλώβητον το θαυμάσιον αίφνης άσμα της Caron [η Γαλλίδα σοπράνο Rose Caron] ή της Mebla [η Αυστραλιανή σοπράνο Nellie Melba], του Tamagno [o Ιταλός τενόρος Francesco Tamagno] και των Rarzkè [;], τους μονολόγους του Coqueléy [ο Γάλλος ηθοποιός Benoît-Constant Coquelin], τους τραγικούς βρυχηθμούς του Mounet Sully [ο Γάλλος ηθοποιός Jean Mounet-Sully] τα φαιδρά ή και ηδέως μελαγχολικά μέλη του τετραχόρδου του Μεμδούχ [ο Τούρκος βιολιστής (kemani) Memduh Efendi] και των άλλων διασήμων της ημετέρας πόλεως μουσικών, τους μυθολογικούς μανέδες και τα Σαρκιά της απαραμίλλου Γκιουλιστάν και δη και την μελωδικήν φωνήν και τους στεμαγμούς της φίλης, το ψέλλισμα του αθώου βρέφους, τας υστάτας λέξεις προσφιλούς προσώπου. Ευτυχείς ημείς οι ζήσαντες κατά τον αιώνα τούτον των φώτων και των γραμμοφώνων! Αλλά ποίων γραμμοφώνων; μήτοι των βραγχνών εκείνων και βαρβάρων οργάνων των απαίσιως τα ημέτερα ώτα καταλυμαινομένων; μήτοι των κυλινδροφόρων εκείνων των ατελών και εφημέρων, άτινα κηρός ην και παραυτίκα αποξεσθείς εσίγησεν; Ουχί, μυριάκις ουχί! Ο λόγος ενταύθα περί των μόνον αληθών, των υπό τας μυστηριώδεις εκείνας γλυφάς επί της μελαίνης εξ εβένου πλακός διαρκώς και ανεξαντλήτως, εναποταμιευόντων παν είδος φωνής και ακούσματος. Ο χρόνος και ο χώρος υπό του οργάνου τούτου εντελώς εξεμηδενίσθησαν! Κατά την αυτήν εσπέραν κατακηλούμεθα τα ώτα ακροώμενοι της διατόρου φωνής των ηθοποιών του Cowey garden [Θέατρο Covent Garden, Λονδίνο], των λαρυγγισμών της αοιδού της Scala [Teatro alla Scala, Μιλάνο] ή και των βαρέων, αλλ’ ηδυτάτων και τα μυχιαίτατα ημών συγκλονιζόντων φθόγγων του εν Τεχεράνη ή Ισπαχάν [Ισφαχάν, πόλη στο Ιράν] παιζομένου νέΰ. Και ταύτα άνευ ουδενός κόπου και αντί δαπάνης ευτελούς παρά το ζείδωρον πυρ της ευεργετικής ημών θερμάστρας εν ανέτω περιβολή και επί των μάλλον αναπαυτικών σοφάδων ή ανακλύντρων! Ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω των αληθών μόνων γραμμοφώνων, των κατασκευαζομένων εν τοις Ηνωμένοις Εργοστασίοις Αμερικής-Αγγλίας και Γερμανίας, των οποίων η πώλησις ανετέθη τελευταίως εις τα εν τη αγγελία της σελίδος αναφερόμενα καταστήματα υπό του εν τη ημετέρα αυτοκρατορία πληρεξουσίου των εργοστασίων κ. Κωνσταντίνου Εξερτζόγλου, επιφυλασσομένου να ιδρύση τοιαύτα κέντρα πωλήσεως εν τε τω Γαλατά, τω Πέραν και ταις επαρχίαις».

Η ηχογράφηση κυκλοφόρησε και από την Gramophone στον δίσκο 5-13236.

Γράφει σχετικά ο Αριστομένης Καλυβιώτης (2019: 24, 26):

«Η "The Gramophone Co Ltd" στο πλαίσιο της στενής συνεργασίας της με την "Victor" είχε αποκτήσει μετά το 1903 το δικαίωμα χρήσης του σήματος της εταιρείας "International Zonophone Co.". Σύμφωνα με την άποψη του Hugo Strötbaum από το 1905 (ή από το τέλος του 1904) αρχίζει να κυκλοφορεί τις νέες ηχογραφήσεις της αποκλειστικά με τις ετικέτες "Disque pour Zonophone" και "Zonophone Record". Όλοι αυτοί οι δίσκοι ήταν αριθμημένοι στη σειρά X-100000. Ταυτόχρονα η "The Gramophone Co Ltd" κυκλοφορεί κάποιες απ' τις παλαιότερες ηχογραφήσεις της με ετικέτες "Zonophone". Αυτό συνεχίστηκε τουλάχιστον μέχρι το 1907. [...] Από το 1909 η "The Gramophone Co Ltd" αρχίζει να κυκλοφορεί τις νέες ηχογραφήσεις της, πάλι με την ετικέτα "Concert Record Gramophone". Πολλές από τις νέες ηχογραφήσεις τής "The Gramophone Co Ltd", κυκλοφορούν ταυτόχρονα και με την ετικέτα "Zonophone". Αυτό συνεχίστηκε μέχρι το 1911, οπότε μάλλον σταμάτησε η κυκλοφορία νέων δίσκων της εταιρείας με ετικέτες "Zonophone"».

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Άγνωστος
Τραγουδιστές:
Gulistan
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
[Mehmet Arap (ζουρνάς), Άγνωστος (nakkara, çifte nârâ)]
Χρονολογία ηχογράφησης:
1905
Τόπος ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα/ες:
Τουρκικά
Εκδότης:
Zonophone
Αριθμός καταλόγου:
X-103063
Αριθμός μήτρας:
382r
Διάρκεια:
3:05
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Zono_X103063_ManeAvecZourna
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Mané avec zourna", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=11211

Αναφορά στην τσιγγάνα τραγουδίστρια Gülistan καταγράφεται το 1901 σε ανυπόγραφο άρθρο της εφημερίδας Κωνσταντινούπολις (Έτος 35ον, Πέμπτη 18 Ιανουαρίου 1901, Αριθμ. 14, σελ. 2) με τον τίτλο «Η Mεγάλη του Aιώνος εφεύρεσις»:

«Ως γνωστόν, ο λήξας αιών, ο αιών των σιδηροδρόμων και του ηλεκτρισμού, του τηλεγράφου και των υποβρυχίων, της αντισηψίας και των αρχικαγγελαρίων, ο αιών των ρωμαντικών, των της φυσικής σχολής και των dècadentes της φθ σ.κής [sic, προφανώς εννοεί τη φθισική νόσο, δηλαδή τη φυματίωση] κληθήσεται εφεξής ο αιών των γραμμοφώνων. Και πράγματι η ευφυεστέρα, καταπληκτικωτέρα και πολυτιμοτέρα των εφευρέσεων είναι πανθομολογουμένως η τελειοποίησης αύτη του φωνογράφου, ήτις επιτρέπει εις πάντα να διασώζη επί μακρόν αλώβητον το θαυμάσιον αίφνης άσμα της Caron [η Γαλλίδα σοπράνο Rose Caron] ή της Mebla [η Αυστραλιανή σοπράνο Nellie Melba], του Tamagno [o Ιταλός τενόρος Francesco Tamagno] και των Rarzkè [;], τους μονολόγους του Coqueléy [ο Γάλλος ηθοποιός Benoît-Constant Coquelin], τους τραγικούς βρυχηθμούς του Mounet Sully [ο Γάλλος ηθοποιός Jean Mounet-Sully] τα φαιδρά ή και ηδέως μελαγχολικά μέλη του τετραχόρδου του Μεμδούχ [ο Τούρκος βιολιστής (kemani) Memduh Efendi] και των άλλων διασήμων της ημετέρας πόλεως μουσικών, τους μυθολογικούς μανέδες και τα Σαρκιά της απαραμίλλου Γκιουλιστάν και δη και την μελωδικήν φωνήν και τους στεμαγμούς της φίλης, το ψέλλισμα του αθώου βρέφους, τας υστάτας λέξεις προσφιλούς προσώπου. Ευτυχείς ημείς οι ζήσαντες κατά τον αιώνα τούτον των φώτων και των γραμμοφώνων! Αλλά ποίων γραμμοφώνων; μήτοι των βραγχνών εκείνων και βαρβάρων οργάνων των απαίσιως τα ημέτερα ώτα καταλυμαινομένων; μήτοι των κυλινδροφόρων εκείνων των ατελών και εφημέρων, άτινα κηρός ην και παραυτίκα αποξεσθείς εσίγησεν; Ουχί, μυριάκις ουχί! Ο λόγος ενταύθα περί των μόνον αληθών, των υπό τας μυστηριώδεις εκείνας γλυφάς επί της μελαίνης εξ εβένου πλακός διαρκώς και ανεξαντλήτως, εναποταμιευόντων παν είδος φωνής και ακούσματος. Ο χρόνος και ο χώρος υπό του οργάνου τούτου εντελώς εξεμηδενίσθησαν! Κατά την αυτήν εσπέραν κατακηλούμεθα τα ώτα ακροώμενοι της διατόρου φωνής των ηθοποιών του Cowey garden [Θέατρο Covent Garden, Λονδίνο], των λαρυγγισμών της αοιδού της Scala [Teatro alla Scala, Μιλάνο] ή και των βαρέων, αλλ’ ηδυτάτων και τα μυχιαίτατα ημών συγκλονιζόντων φθόγγων του εν Τεχεράνη ή Ισπαχάν [Ισφαχάν, πόλη στο Ιράν] παιζομένου νέΰ. Και ταύτα άνευ ουδενός κόπου και αντί δαπάνης ευτελούς παρά το ζείδωρον πυρ της ευεργετικής ημών θερμάστρας εν ανέτω περιβολή και επί των μάλλον αναπαυτικών σοφάδων ή ανακλύντρων! Ο έχων ώτα ακούειν ακουέτω των αληθών μόνων γραμμοφώνων, των κατασκευαζομένων εν τοις Ηνωμένοις Εργοστασίοις Αμερικής-Αγγλίας και Γερμανίας, των οποίων η πώλησις ανετέθη τελευταίως εις τα εν τη αγγελία της σελίδος αναφερόμενα καταστήματα υπό του εν τη ημετέρα αυτοκρατορία πληρεξουσίου των εργοστασίων κ. Κωνσταντίνου Εξερτζόγλου, επιφυλασσομένου να ιδρύση τοιαύτα κέντρα πωλήσεως εν τε τω Γαλατά, τω Πέραν και ταις επαρχίαις».

Η ηχογράφηση κυκλοφόρησε και από την Gramophone στον δίσκο 5-13236.

Γράφει σχετικά ο Αριστομένης Καλυβιώτης (2019: 24, 26):

«Η "The Gramophone Co Ltd" στο πλαίσιο της στενής συνεργασίας της με την "Victor" είχε αποκτήσει μετά το 1903 το δικαίωμα χρήσης του σήματος της εταιρείας "International Zonophone Co.". Σύμφωνα με την άποψη του Hugo Strötbaum από το 1905 (ή από το τέλος του 1904) αρχίζει να κυκλοφορεί τις νέες ηχογραφήσεις της αποκλειστικά με τις ετικέτες "Disque pour Zonophone" και "Zonophone Record". Όλοι αυτοί οι δίσκοι ήταν αριθμημένοι στη σειρά X-100000. Ταυτόχρονα η "The Gramophone Co Ltd" κυκλοφορεί κάποιες απ' τις παλαιότερες ηχογραφήσεις της με ετικέτες "Zonophone". Αυτό συνεχίστηκε τουλάχιστον μέχρι το 1907. [...] Από το 1909 η "The Gramophone Co Ltd" αρχίζει να κυκλοφορεί τις νέες ηχογραφήσεις της, πάλι με την ετικέτα "Concert Record Gramophone". Πολλές από τις νέες ηχογραφήσεις τής "The Gramophone Co Ltd", κυκλοφορούν ταυτόχρονα και με την ετικέτα "Zonophone". Αυτό συνεχίστηκε μέχρι το 1911, οπότε μάλλον σταμάτησε η κυκλοφορία νέων δίσκων της εταιρείας με ετικέτες "Zonophone"».

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Άγνωστος
Τραγουδιστές:
Gulistan
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
[Mehmet Arap (ζουρνάς), Άγνωστος (nakkara, çifte nârâ)]
Χρονολογία ηχογράφησης:
1905
Τόπος ηχογράφησης:
Κωνσταντινούπολη
Γλώσσα/ες:
Τουρκικά
Εκδότης:
Zonophone
Αριθμός καταλόγου:
X-103063
Αριθμός μήτρας:
382r
Διάρκεια:
3:05
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Zono_X103063_ManeAvecZourna
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Mané avec zourna", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=11211

Δείτε επίσης