Η Σεβιλλιάνα

PDF cannot be displayed, please update.

Από την αρχαιότητα, η μουσική καταγραφή αποτέλεσε τον καθαυτό τρόπο οπτικής αναπαράστασης του ηχητικού φαινομένου, άλλοτε με λεπτομέρεια και άλλοτε υπό την μορφή οδηγού. Διαχρονικά, η οπτική αποτύπωση της μουσικής υπήρξε ο μοναδικός τρόπος για την αποθήκευση και την διατήρησή της στο χρόνο, αλλά και το αποκλειστικό μέσο για την αναπαραγωγή της. Σε κάθε περίπτωση, η οπτική μεταφορά θα πρέπει να λογιστεί ως επικουρικό εργαλείο, καθώς η προφορική διάδοση και η αποθήκευση στην μνήμη των καλλιτεχνών αποτέλεσαν τις πλέον διαχρονικές τεχνικές για την διάχυση της μουσικής μέσα στον χρόνο και τον χώρο. Κατά την επονομαζόμενη σήμερα «κλασική» μουσική περίοδο της Ευρώπης, με τα ισχυρότατα κέντρα παραγωγής της, όπως οι σημερινές Αυστρία, Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία, και ειδικά στην πορεία της προς τον Ρομαντισμό, η μουσική καταγραφή, η παρτιτούρα, λογίστηκε από ορισμένους συνθέτες ως η καθαυτή ενσάρκωση του έργου τους.

Όπως είναι λογικό, στον νεωτερικό καπιταλιστικό κόσμο, η μουσική καταγραφή, ως το βασικό εργαλείο υποστασιοποίησης της μουσικής, ενέταξε υπό την σκέπη της και ρεπερτόρια τα οποία δεν συνδέθηκαν, δεν διαδόθηκαν και δεν λειτούργησαν με βάση την καταγραφή τους. Αυτό πρόσφερε στα κέντρα πώλησης μουσικών προϊόντων ένα πρόσθετο εργαλείο για την επέκταση του δικτύου δράσης τους: οι μη-λόγιες μουσικές απέκτησαν έναν πρόσφορο τρόπο διακίνησής τους, ενισχύοντας την δημοφιλία τους, ακόμη και σε τόπους πολύ μακρινούς από αυτούς της αρχικής τους δημιουργίας. Στα τέλη του 19ου αιώνα, όμως, το φαινόμενο της ηχογράφησης και αναπαραγωγής του ήχου ήρθε να αναδιατάξει τις σχέσεις, και να αποδιοργανώσει το status quo των εκδοτικών οίκων, διεκδικώντας κομμάτι της αγοράς, προσφέροντας ένα προϊόν εξαιρετικά πιο ολοκληρωμένο και άμεσο. Οι εκδοτικοί οίκοι προσπάθησαν μεν να αντιδράσουν με νομικά μέτρα, κατέστην όμως αδύνατη η ανακοπή της δυναμικής του νέου φαινομένου: η επικράτηση της εμπορικής δισκογραφίας είναι πλέον γεγονός, στο μεγαλύτερο κομμάτι του 20ού αιώνα.

Όσον αφορά τις μη-λόγιες μουσικές, οι εμπορικές έντυπες παρτιτούρες αποτελούν εκδόσεις των μουσικών κειμένων τραγουδιών ή ορχηστρικών κομματιών (για την εκδοτική δραστηριότητα στην Ελλάδα βλ. Lerch-Kalavrytinos, 2003: 4-5). Για τις ανάγκες των παρτιτουρών τα τραγούδια διασκευάζονταν κυρίως (αλλά όχι μόνο) για πιάνο ή για πιάνο και φωνή, σε γενικές γραμμές χωρίς σύνθετα εκτελεστικά ζητούμενα. Οι πολυοργανικές ή οι τεχνικά απαιτητικές ενορχηστρώσεις αποφεύγονταν συστηματικά. Κάτω από τις νότες της μελωδικής ανάπτυξης των τραγουδιστικών μερών τυπώνονταν οι στίχοι και, ενίοτε, και μεταφράσεις τους σε άλλες γλώσσες. Ως επί το πλείστον, οι παρτιτούρες είναι δίφυλλες ή τετράφυλλες και συνοδεύονται από το φιλοτεχνημένο με σχετική θεματολογία εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο.

Η εν λόγω τρισέλιδη παρτιτούρα περιέχει το τραγούδι «Η Σεβιλλιάνα» σε μουσική της Σωτηρίας Ιατρίδου και στίχους του Π. Συράκου που προέρχεται «από την εφετεινή μεγάλη επιτυχία του Περοκέ το Συλλαλητήριο – Ασημακόπουλου, Γιαννουκάκη» όπως αναγράφεται. Στο εξώφυλλο δεσπόζει η φωτογραφία της συνθέτριας, ο εκδοτικός οίκος και ο ειδολογικός χαρακτηρισμός “tango”.

Το τραγούδι εμπίπτει στο ρεύμα του εξωτισμού, υπό το εθνοκεντρικό πρίσμα του οποίου ο δυτικός κόσμος φαντασιώθηκε, εκτός των άλλων, τον ισπανικό κόσμο και τις μουσικές του έξεις. Η σημασία του εξωτισμού αφορά αφ’ ενός τα χαρακτηριστικά αυτού που είναι έξω από τη σφαίρα της ταυτότητας, αφ’ ετέρου την έλξη που ασκεί ό,τι έχει τέτοια χαρακτηριστικά. Η ευρύτατη αποδοχή του φαινομένου είναι πασιφανής: ο πολυδιάστατος γλωσσικός, μουσικός και εικαστικός πλούτος που συσσωρεύτηκε γύρω και μέσα στον εξωτισμό, δημιούργησε ένα κοινό απόθεμα γνώσης που τροφοδοτεί διηνεκώς το συλλογικό και ατομικό φαντασιακό. Οι τόποι που αναπαρίστανται στον εξωτισμό, η Ανατολή, η Λατινική Αμερική, η Ισπανία, η Χαβάη, είναι κατ’ εξοχήν φαντασιακοί, αποσυνδέονται από τον πραγματικό κόσμο. Ανοίγονται σαν μια θεατρική σκηνή, με εναλλασσόμενα σκηνικά, όπου δραματοποιούνται οι φαντασιώσεις, κατακλύζουν τις αισθήσεις κι εκλύουν έντονα συναισθήματα, προσφέροντας στον «επισκέπτη» μια ιδανική εμπειρία, έξω από τους περιορισμούς του συμβατικού κόσμου.

Το μουσικό κείμενο αποτελείται από σύστημα τριών πενταγράμμων (δύο για  πιάνο και ένα για φωνή). Στην αρχή του κειμένου επαναλαμβάνεται ο χαρακτηρισμός “Tango”.

Στο κάτω μέρος της πρώτης σελίδας του μουσικού κειμένου αναγράφεται το εξής: “Copyright 1932 by Gr. Constantinidès, Athènes” και ο κωδικός «Γ. 39 Κ.» Στο κάτω μέρος της δεύτερης σελίδας του μουσικού κειμένου αναγράφεται το όνομα του χαράκτη (Ριχάρδος Φρέτσας).

Για περισσότερα σχετικά με το τραγούδι «Η Σεβιλλιάνα» βλέπε εδώ.

Έρευνα και κείμενο: Γιώργος Ευαγγέλου, Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Συράκος Π.
Χρονολογία έκδοσης:
1932
Τόπος έκδοσης:
Αθήνα
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Πρώτες λέξεις:
Στην ανθισμένη Σεβίλλη έν' ανοιξιάτικο δείλι
Εκδότης:
Έκδοσις Μουσικού Οίκου Γρ. Κωνσταντινίδη, Στοά Αρσακείου 1, Αθήνα
Έκδοση:
1
Κωδικός έκδοσης:
Γ.39 Κ.
Πρωτότυπα δικαιώματα:
Κωνσταντινίδης Γρηγόρης
Χειρόγραφο σημείωμα:
Ναι (Κατίνα Αλιφέρη 58ον)
Φυσική περιγραφή:
Χαρτί, 4 σελίδες, 34 Χ 25 εκ., καλή κατάσταση
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
201802011522_D
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Η Σεβιλλιάνα", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=748
Στίχοι:
Στην ανθισμένη Σεβίλλη
ένα ανοιξιάτικο δείλι
μια μαυρομάτα Σπανιόλα
γιούλια και βιόλες πουλά

Όλοι της δίνουν παλάτια
για τα δυο μαύρα της μάτια
μα η μικρούλα η μαργιόλα
φεύγει γελώντας τρελά

Λουλούδια πουλώ μυρωμένα
γαζίες, βιολέτες και κρίνα
μου μοιάζουν κι αυτά σαν κι εμένα
το κορμί μου εγώ δεν πουλώ

Γι’ αγάπη μιλούν τα λουλούδια
γυρεύω κι εγώ σαν κι εκείνα
ν’ ακούσω αγάπης τραγούδια
κι ένα χάδι να νιώσω απαλό

Μα ένας νιος την πλανεύει
και την καρδούλα της κλέβει
τα δυο του μάτια τα πλάνα
μ' έρωτα φλόγα φιλά

Όμως αυτός τη γελάει
φεύγει και πια δε γυρνάει
και η μικρή Σεβιλλιάνα
λουλούδια πάλι πουλά

Λουλούδια πουλώ μυρωμένα
γαζίες, βιολέτες και κρίνα
μα πάρτε μαζί τους κι εμένα
το κορμί μου εγώ σας πουλώ

Πουλιέμαι για μια νύχτα μόνο
λουλούδι κι εγώ σαν κι εκείνα
ζητώ να ξεχάσω τον πόνο
σ' ένα πλάνο μεθύσι τρελό

Πουλιέμαι για μια νύχτα μόνο
με ψεύτικα αγάπης τραγούδια
ζητώ να ξεχάσω τον πόνο
σ' ένα πλάνο μεθύσι τρελό

PDF cannot be displayed, please update.

Από την αρχαιότητα, η μουσική καταγραφή αποτέλεσε τον καθαυτό τρόπο οπτικής αναπαράστασης του ηχητικού φαινομένου, άλλοτε με λεπτομέρεια και άλλοτε υπό την μορφή οδηγού. Διαχρονικά, η οπτική αποτύπωση της μουσικής υπήρξε ο μοναδικός τρόπος για την αποθήκευση και την διατήρησή της στο χρόνο, αλλά και το αποκλειστικό μέσο για την αναπαραγωγή της. Σε κάθε περίπτωση, η οπτική μεταφορά θα πρέπει να λογιστεί ως επικουρικό εργαλείο, καθώς η προφορική διάδοση και η αποθήκευση στην μνήμη των καλλιτεχνών αποτέλεσαν τις πλέον διαχρονικές τεχνικές για την διάχυση της μουσικής μέσα στον χρόνο και τον χώρο. Κατά την επονομαζόμενη σήμερα «κλασική» μουσική περίοδο της Ευρώπης, με τα ισχυρότατα κέντρα παραγωγής της, όπως οι σημερινές Αυστρία, Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία, και ειδικά στην πορεία της προς τον Ρομαντισμό, η μουσική καταγραφή, η παρτιτούρα, λογίστηκε από ορισμένους συνθέτες ως η καθαυτή ενσάρκωση του έργου τους.

Όπως είναι λογικό, στον νεωτερικό καπιταλιστικό κόσμο, η μουσική καταγραφή, ως το βασικό εργαλείο υποστασιοποίησης της μουσικής, ενέταξε υπό την σκέπη της και ρεπερτόρια τα οποία δεν συνδέθηκαν, δεν διαδόθηκαν και δεν λειτούργησαν με βάση την καταγραφή τους. Αυτό πρόσφερε στα κέντρα πώλησης μουσικών προϊόντων ένα πρόσθετο εργαλείο για την επέκταση του δικτύου δράσης τους: οι μη-λόγιες μουσικές απέκτησαν έναν πρόσφορο τρόπο διακίνησής τους, ενισχύοντας την δημοφιλία τους, ακόμη και σε τόπους πολύ μακρινούς από αυτούς της αρχικής τους δημιουργίας. Στα τέλη του 19ου αιώνα, όμως, το φαινόμενο της ηχογράφησης και αναπαραγωγής του ήχου ήρθε να αναδιατάξει τις σχέσεις, και να αποδιοργανώσει το status quo των εκδοτικών οίκων, διεκδικώντας κομμάτι της αγοράς, προσφέροντας ένα προϊόν εξαιρετικά πιο ολοκληρωμένο και άμεσο. Οι εκδοτικοί οίκοι προσπάθησαν μεν να αντιδράσουν με νομικά μέτρα, κατέστην όμως αδύνατη η ανακοπή της δυναμικής του νέου φαινομένου: η επικράτηση της εμπορικής δισκογραφίας είναι πλέον γεγονός, στο μεγαλύτερο κομμάτι του 20ού αιώνα.

Όσον αφορά τις μη-λόγιες μουσικές, οι εμπορικές έντυπες παρτιτούρες αποτελούν εκδόσεις των μουσικών κειμένων τραγουδιών ή ορχηστρικών κομματιών (για την εκδοτική δραστηριότητα στην Ελλάδα βλ. Lerch-Kalavrytinos, 2003: 4-5). Για τις ανάγκες των παρτιτουρών τα τραγούδια διασκευάζονταν κυρίως (αλλά όχι μόνο) για πιάνο ή για πιάνο και φωνή, σε γενικές γραμμές χωρίς σύνθετα εκτελεστικά ζητούμενα. Οι πολυοργανικές ή οι τεχνικά απαιτητικές ενορχηστρώσεις αποφεύγονταν συστηματικά. Κάτω από τις νότες της μελωδικής ανάπτυξης των τραγουδιστικών μερών τυπώνονταν οι στίχοι και, ενίοτε, και μεταφράσεις τους σε άλλες γλώσσες. Ως επί το πλείστον, οι παρτιτούρες είναι δίφυλλες ή τετράφυλλες και συνοδεύονται από το φιλοτεχνημένο με σχετική θεματολογία εξώφυλλο και το οπισθόφυλλο.

Η εν λόγω τρισέλιδη παρτιτούρα περιέχει το τραγούδι «Η Σεβιλλιάνα» σε μουσική της Σωτηρίας Ιατρίδου και στίχους του Π. Συράκου που προέρχεται «από την εφετεινή μεγάλη επιτυχία του Περοκέ το Συλλαλητήριο – Ασημακόπουλου, Γιαννουκάκη» όπως αναγράφεται. Στο εξώφυλλο δεσπόζει η φωτογραφία της συνθέτριας, ο εκδοτικός οίκος και ο ειδολογικός χαρακτηρισμός “tango”.

Το τραγούδι εμπίπτει στο ρεύμα του εξωτισμού, υπό το εθνοκεντρικό πρίσμα του οποίου ο δυτικός κόσμος φαντασιώθηκε, εκτός των άλλων, τον ισπανικό κόσμο και τις μουσικές του έξεις. Η σημασία του εξωτισμού αφορά αφ’ ενός τα χαρακτηριστικά αυτού που είναι έξω από τη σφαίρα της ταυτότητας, αφ’ ετέρου την έλξη που ασκεί ό,τι έχει τέτοια χαρακτηριστικά. Η ευρύτατη αποδοχή του φαινομένου είναι πασιφανής: ο πολυδιάστατος γλωσσικός, μουσικός και εικαστικός πλούτος που συσσωρεύτηκε γύρω και μέσα στον εξωτισμό, δημιούργησε ένα κοινό απόθεμα γνώσης που τροφοδοτεί διηνεκώς το συλλογικό και ατομικό φαντασιακό. Οι τόποι που αναπαρίστανται στον εξωτισμό, η Ανατολή, η Λατινική Αμερική, η Ισπανία, η Χαβάη, είναι κατ’ εξοχήν φαντασιακοί, αποσυνδέονται από τον πραγματικό κόσμο. Ανοίγονται σαν μια θεατρική σκηνή, με εναλλασσόμενα σκηνικά, όπου δραματοποιούνται οι φαντασιώσεις, κατακλύζουν τις αισθήσεις κι εκλύουν έντονα συναισθήματα, προσφέροντας στον «επισκέπτη» μια ιδανική εμπειρία, έξω από τους περιορισμούς του συμβατικού κόσμου.

Το μουσικό κείμενο αποτελείται από σύστημα τριών πενταγράμμων (δύο για  πιάνο και ένα για φωνή). Στην αρχή του κειμένου επαναλαμβάνεται ο χαρακτηρισμός “Tango”.

Στο κάτω μέρος της πρώτης σελίδας του μουσικού κειμένου αναγράφεται το εξής: “Copyright 1932 by Gr. Constantinidès, Athènes” και ο κωδικός «Γ. 39 Κ.» Στο κάτω μέρος της δεύτερης σελίδας του μουσικού κειμένου αναγράφεται το όνομα του χαράκτη (Ριχάρδος Φρέτσας).

Για περισσότερα σχετικά με το τραγούδι «Η Σεβιλλιάνα» βλέπε εδώ.

Έρευνα και κείμενο: Γιώργος Ευαγγέλου, Λεονάρδος Κουνάδης και Νίκος Ορδουλίδης

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Συράκος Π.
Χρονολογία έκδοσης:
1932
Τόπος έκδοσης:
Αθήνα
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Πρώτες λέξεις:
Στην ανθισμένη Σεβίλλη έν' ανοιξιάτικο δείλι
Εκδότης:
Έκδοσις Μουσικού Οίκου Γρ. Κωνσταντινίδη, Στοά Αρσακείου 1, Αθήνα
Έκδοση:
1
Κωδικός έκδοσης:
Γ.39 Κ.
Πρωτότυπα δικαιώματα:
Κωνσταντινίδης Γρηγόρης
Χειρόγραφο σημείωμα:
Ναι (Κατίνα Αλιφέρη 58ον)
Φυσική περιγραφή:
Χαρτί, 4 σελίδες, 34 Χ 25 εκ., καλή κατάσταση
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
201802011522_D
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Η Σεβιλλιάνα", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=748
Στίχοι:
Στην ανθισμένη Σεβίλλη
ένα ανοιξιάτικο δείλι
μια μαυρομάτα Σπανιόλα
γιούλια και βιόλες πουλά

Όλοι της δίνουν παλάτια
για τα δυο μαύρα της μάτια
μα η μικρούλα η μαργιόλα
φεύγει γελώντας τρελά

Λουλούδια πουλώ μυρωμένα
γαζίες, βιολέτες και κρίνα
μου μοιάζουν κι αυτά σαν κι εμένα
το κορμί μου εγώ δεν πουλώ

Γι’ αγάπη μιλούν τα λουλούδια
γυρεύω κι εγώ σαν κι εκείνα
ν’ ακούσω αγάπης τραγούδια
κι ένα χάδι να νιώσω απαλό

Μα ένας νιος την πλανεύει
και την καρδούλα της κλέβει
τα δυο του μάτια τα πλάνα
μ' έρωτα φλόγα φιλά

Όμως αυτός τη γελάει
φεύγει και πια δε γυρνάει
και η μικρή Σεβιλλιάνα
λουλούδια πάλι πουλά

Λουλούδια πουλώ μυρωμένα
γαζίες, βιολέτες και κρίνα
μα πάρτε μαζί τους κι εμένα
το κορμί μου εγώ σας πουλώ

Πουλιέμαι για μια νύχτα μόνο
λουλούδι κι εγώ σαν κι εκείνα
ζητώ να ξεχάσω τον πόνο
σ' ένα πλάνο μεθύσι τρελό

Πουλιέμαι για μια νύχτα μόνο
με ψεύτικα αγάπης τραγούδια
ζητώ να ξεχάσω τον πόνο
σ' ένα πλάνο μεθύσι τρελό

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης