Είδα μάτια

PDF cannot be displayed, please update.

Η εν λόγω τετρασέλιδη παρτιτούρα περιέχει το τραγούδι «Είδα μάτια», σε μουσική και στίχους του Κλέωνος Τριανταφύλλου, γνωστού με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Αττίκ.

Το μονόχρωμο εξώφυλλο κοσμείται από εικαστική σύνθεση στην οποία δεσπόζει φωτογραφία του Αττίκ. Τη σύνθεση συμπληρώνουν απεικόνιση του λόφου της Ακρόπολης και διακοσμητικό πλαίσιο το οποίο παραπέμπει σε ξετυλιγμένο ειλητάριο, στο άνω μέρος του οποίου απεικονίζεται κουκουβάγια με φτερό γραφής και μελανοδοχείο. Στο εσωτερικό του αναγράφονται οι τίτλοι έξι τραγουδιών του συνθέτη, συνοδεύομενοι από τα πρώτα μέτρα του μουσικού κειμένου και τους αντίστοιχους στίχους, και στο κάτω μέρος «Ιδιοκτησία του συνθέτου». Ο τίτλος «Είδα μάτια» που αφορά την εν λόγω παρτιτούρα είναι υπογραμμισμένος. Αυτή η τακτική ήταν συνηθισμένη σε παρόμοιες περιπτώσεις. Η δημιουργία ενός και μόνο εξωφύλλου για περισσότερα από ένα τραγούδια μείωνε σημαντικά το κόστος της παραγωγής των παρτιτουρών. Αναγράφονται, επίσης, το ονοματεπώνυμο του δημιουργού, το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο (Αττίκ), «Έκδοσις Αττίκ», «Τιμή έκαστου άσματος δρχ. 2.50», «Παν γνήσιον αντίτυπον οφείλη να φέρη την ιδιόχειρον υπογραφήν του συνθέτου» και «Tous droits d' exécution, de reproduction et de traduction réserves pour tous pays. Enregistré au Ministère de l' Instruction Publique du 12 Août 13[9]35». Στο κάτω μέρος του εξωφύλλου φέρει ιδιόχειρη υπογραφή του συνθέτη και σφραγίδα κυανού χρώματος στην οποία αναγράφεται «Attic».

Στη δεύτερη σελίδα πάνω από τον τίτλο του τραγουδιού, ο οποίος συνοδεύεται από τον υπότιτλο «Τραγουδάκι», φέρει την έντυπη αφιέρωση «Αφιερούται εις την Α.Υ. τον Πρίγκηπα Χριστόφορον».

Στο ασπρόμαυρο οπισθόφυλλο αναγράφονται ο τίτλος του τραγουδιού, οι στίχοι της δεύτερης και της τρίτης στροφής καθώς και του ρεφρέν.

Πρόκειται για παρτιτούρα με σύστημα τριών πενταγράμμων (δύο για το πιάνο και ένα για το τραγούδι). Στο κάτω μέρος των σελίδων του μουσικού κειμένου αναγράφεται ο κωδικός «Κ 1 Τ».

Στην ελληνική ιστορική δισκογραφία έχουν εντοπιστεί τρεις ηχογραφήσεις του τραγουδιού, μία εξ αυτών από τον ίδιο τον συνθέτη:

«Είδα μάτια», Γιώργος Σαβαρής με τη συνοδεία πιάνου, Μιλάνο, 1928 (Columbia UK 20236 – 8052). Στην έκδοση της ηχογράφησης με τον ίδιο αριθμό μήτρας από την Columbia Ελλάδας (Columbia W. 20236 – D.G. 21), στην ετικέτα του δίσκου αναγράφεται ως τραγουδιστής ο Τζον Μηλιάρης και ως πιανίστας ο Σώσος Ιωαννίδης.
«Είδα μάτια», Πέτρος Επιτροπάκης με τη συνοδεία ορχήστρας, Αθήνα, 17 Ιουνίου 1928 (His Master's Voice BF 1754 – AO 538).
«Είδα μάτια», Κλέων Τριανταφύλλου, Αθήνα, 1928 (Polydor V-45194).

Όπως προκύπτει από άλλη έκδοση της παρτιτούρας (βλ. εδώ), το τραγούδι βασίζεται στη μουσική της παρισινής επιτυχίας "Sur les Bords du Gange" (Στις όχθες του Γάγγη) του ίδιου συνθέτη, σε γαλλικούς στίχους των E. Joullot & Alberty [Eugène Joullot και Pierre Alberty].

Μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί ηχογράφηση της γαλλικής εκδοχής του τραγουδιού στη δισκογραφία των 78 στροφών. Ωστόσο, το τραγούδι ηχογράφηθηκε σε νεότερη εκτέλεση από τον Pierre Valray (βλ. εδώ). Το "Sur les Bords du Gange" ηχογραφήθηκε επίσης από τον Γιώργη Χριστουδούλου και συμπεριλήφθηκε στο CD «Ο Αττίκ στο Παρίσι» (Μικρή Άρκτος CD MA1523265), το οποίο κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 2016.

Η γαλλική παρτιτούρα (βλέπε εδώ) εκδόθηκε από τις εκδόσεις Édition Universelle E. Joullot στο Παρίσι περί το 1920. Στο εξώφυλλο της παρτιτούρας αναγράφεται ότι πρόκειται για τραγούδι "chanson hindoue" που ερμήνευσε ο Vorelli.

Ο Αττίκ (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Κλέωνος Τριανταφύλλου, 1885 – 1944) ήταν συνθέτης, στιχουργός, πιανίστας και τραγουδιστής και συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες μορφές του ελληνικού ελαφρού τραγουδιού. Γόνος εύπορης οικογένειας Ελλήνων της Αιγύπτου, όπου έζησε τα παιδικά του χρόνια, ήρθε από μικρή ηλικία σε επαφή με τη μουσική, λαμβάνοντας μαθήματα πιάνου και φλάουτου. Το 1902 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα, συνέχισε τις μουσικές σπουδές στο Ωδείο Αθηνών και παράλληλα φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1907 έως το 1913 έζησε στο Παρίσι, όπου πραγματοποίησε αξιόλογη σταδιοδρομία ως συνθέτης, συνεργαζόμενος με κορυφαίους μουσικούς, στιχουργούς και τραγουδιστές του γαλλικού τραγουδιού. Από την περίοδο αυτή εντοπίζονται σε παρτιτούρες περισσότερες από 280 συνθέσεις του (βλ. ενδεικτικά εδώ, εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ), τις οποίες υπέγραφε ως Cléon Triandaphyl ή C. Attic. Πρόκειται κυρίως για γαλλόφωνα τραγούδια, ορισμένα από τα οποία ηχογραφήθηκαν και στη δισκογραφία των 78 στροφών (βλ. ενδεικτικά εδώ και εδώ), αλλά και έργα για πιάνο, οπερέτες (βλ. εδώ και εδώ) κ.ά. Το 1930 ίδρυσε τη «Μάντρα του Αττίκ», έναν καλλιτεχνικό χώρο που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του ελληνικού ελαφρού τραγουδιού και ανέδειξε νέους δημιουργούς και ερμηνευτές (για περισσότερα σχετικά με το έργο και τη ζωή του Αττίκ, βλέπε εδώ, εδώ και εδώ).

Δημιουργός (Συνθέτης):
Αττίκ (Τριανταφύλλου Κλέων)
Στιχουργός:
Αττίκ (Τριανταφύλλου Κλέων)
Τόπος έκδοσης:
Αθήνα
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Πρώτες λέξεις:
Ένας νέος περνούσε μια μέρα
Εκδότης:
Εκδόσεις Αττίκ, Αθήνα
Έκδοση:
1
Κωδικός έκδοσης:
K. 1 T.
Πρωτότυπα δικαιώματα:
Αττίκ (Τριανταφύλλου Κλέων)
Χειρόγραφο σημείωμα:
Ναι (Υπογραφή του συνθέτη)
Φυσική περιγραφή:
Χαρτί, 4 σελίδες, 34 Χ 25 εκ., καλή κατάσταση
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
201801251445
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Είδα μάτια", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=158
Στίχοι:
Ένας νέος περνούσε μια μέρα
Σε φτωχή γειτονιά μακρινή
Στο κατώφλι της έπαιρν' αέρα
Μια πεντάμορφη μελαχρινή
Ευθύς τρέλα του ήρθε να κάνει
Και σε λίγο καιρό της μηνά
Θα σε πάρω με στεφάνι
Σύντροφό μου για παντοτινά
Για τα μάτια σου τα γαλανά
Και τα σκοτεινά

Είδα μάτια πολλά
Γαλανά στη ζωή μου
Να κοιτούν απαλά
Και ν' ανάβουν την ψυχή μου,
Μα τόσο μαγικά
Να μιλούν πιό γλυκά
Δεν είδ' άλλα
Και τόσο μεγάλα
Σ' το λέγω αληθινά

Την επήρε και πήγαν στα ξένα
Κι εταξίδεψαν όλη τη γη
Μ' αυτή δεν αγαπούσε κανένα
Και τον άφησε μίαν αυγή.
Τότ' αυτός που 'χε χάσει παλάτια
Στις γωνιές της φτωχής γειτονιάς
Τραγουδούσε:
«Τέτοια μάτια
Αν τα χάσω θα γίνω φονιάς»
Τραγουδούσε της όμορφης νιας
Κι έκλαιγε ο ντουνιάς!

Είδα μάτια πολλά
Γαλανά στη ζωή μου
Να κοιτούν απαλά
Και ν' ανάβουν στην ψυχή μου,
Μα είναι πιο γαλανά
Και μιλούν πιο γλυκά
Από τ' άλλα,
Κι ας ήταν μεγάλα,
Σ' το λέγω αληθινά!

Το τραγούδι αυτό γράφω για σένα
Και γελά η κακιά σου ψυχή.
Μα θα κλαις από φούρκα για μένα
Αν σου πω και την τρίτη στροφή.
Λοιπόν, ξέχασ' αυτός σ' ένα μήνα
Και τραγούδι και μελαχρινή
Και πι' ωραία
από 'κείνα
Πόσα μάτια να του 'χουν φανεί!
Γιατί σ' άλλε τώρα τραγουδεί
Όπου κι αν βρεθεί.

PDF cannot be displayed, please update.

Η εν λόγω τετρασέλιδη παρτιτούρα περιέχει το τραγούδι «Είδα μάτια», σε μουσική και στίχους του Κλέωνος Τριανταφύλλου, γνωστού με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Αττίκ.

Το μονόχρωμο εξώφυλλο κοσμείται από εικαστική σύνθεση στην οποία δεσπόζει φωτογραφία του Αττίκ. Τη σύνθεση συμπληρώνουν απεικόνιση του λόφου της Ακρόπολης και διακοσμητικό πλαίσιο το οποίο παραπέμπει σε ξετυλιγμένο ειλητάριο, στο άνω μέρος του οποίου απεικονίζεται κουκουβάγια με φτερό γραφής και μελανοδοχείο. Στο εσωτερικό του αναγράφονται οι τίτλοι έξι τραγουδιών του συνθέτη, συνοδεύομενοι από τα πρώτα μέτρα του μουσικού κειμένου και τους αντίστοιχους στίχους, και στο κάτω μέρος «Ιδιοκτησία του συνθέτου». Ο τίτλος «Είδα μάτια» που αφορά την εν λόγω παρτιτούρα είναι υπογραμμισμένος. Αυτή η τακτική ήταν συνηθισμένη σε παρόμοιες περιπτώσεις. Η δημιουργία ενός και μόνο εξωφύλλου για περισσότερα από ένα τραγούδια μείωνε σημαντικά το κόστος της παραγωγής των παρτιτουρών. Αναγράφονται, επίσης, το ονοματεπώνυμο του δημιουργού, το καλλιτεχνικό του ψευδώνυμο (Αττίκ), «Έκδοσις Αττίκ», «Τιμή έκαστου άσματος δρχ. 2.50», «Παν γνήσιον αντίτυπον οφείλη να φέρη την ιδιόχειρον υπογραφήν του συνθέτου» και «Tous droits d' exécution, de reproduction et de traduction réserves pour tous pays. Enregistré au Ministère de l' Instruction Publique du 12 Août 13[9]35». Στο κάτω μέρος του εξωφύλλου φέρει ιδιόχειρη υπογραφή του συνθέτη και σφραγίδα κυανού χρώματος στην οποία αναγράφεται «Attic».

Στη δεύτερη σελίδα πάνω από τον τίτλο του τραγουδιού, ο οποίος συνοδεύεται από τον υπότιτλο «Τραγουδάκι», φέρει την έντυπη αφιέρωση «Αφιερούται εις την Α.Υ. τον Πρίγκηπα Χριστόφορον».

Στο ασπρόμαυρο οπισθόφυλλο αναγράφονται ο τίτλος του τραγουδιού, οι στίχοι της δεύτερης και της τρίτης στροφής καθώς και του ρεφρέν.

Πρόκειται για παρτιτούρα με σύστημα τριών πενταγράμμων (δύο για το πιάνο και ένα για το τραγούδι). Στο κάτω μέρος των σελίδων του μουσικού κειμένου αναγράφεται ο κωδικός «Κ 1 Τ».

Στην ελληνική ιστορική δισκογραφία έχουν εντοπιστεί τρεις ηχογραφήσεις του τραγουδιού, μία εξ αυτών από τον ίδιο τον συνθέτη:

«Είδα μάτια», Γιώργος Σαβαρής με τη συνοδεία πιάνου, Μιλάνο, 1928 (Columbia UK 20236 – 8052). Στην έκδοση της ηχογράφησης με τον ίδιο αριθμό μήτρας από την Columbia Ελλάδας (Columbia W. 20236 – D.G. 21), στην ετικέτα του δίσκου αναγράφεται ως τραγουδιστής ο Τζον Μηλιάρης και ως πιανίστας ο Σώσος Ιωαννίδης.
«Είδα μάτια», Πέτρος Επιτροπάκης με τη συνοδεία ορχήστρας, Αθήνα, 17 Ιουνίου 1928 (His Master's Voice BF 1754 – AO 538).
«Είδα μάτια», Κλέων Τριανταφύλλου, Αθήνα, 1928 (Polydor V-45194).

Όπως προκύπτει από άλλη έκδοση της παρτιτούρας (βλ. εδώ), το τραγούδι βασίζεται στη μουσική της παρισινής επιτυχίας "Sur les Bords du Gange" (Στις όχθες του Γάγγη) του ίδιου συνθέτη, σε γαλλικούς στίχους των E. Joullot & Alberty [Eugène Joullot και Pierre Alberty].

Μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί ηχογράφηση της γαλλικής εκδοχής του τραγουδιού στη δισκογραφία των 78 στροφών. Ωστόσο, το τραγούδι ηχογράφηθηκε σε νεότερη εκτέλεση από τον Pierre Valray (βλ. εδώ). Το "Sur les Bords du Gange" ηχογραφήθηκε επίσης από τον Γιώργη Χριστουδούλου και συμπεριλήφθηκε στο CD «Ο Αττίκ στο Παρίσι» (Μικρή Άρκτος CD MA1523265), το οποίο κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 2016.

Η γαλλική παρτιτούρα (βλέπε εδώ) εκδόθηκε από τις εκδόσεις Édition Universelle E. Joullot στο Παρίσι περί το 1920. Στο εξώφυλλο της παρτιτούρας αναγράφεται ότι πρόκειται για τραγούδι "chanson hindoue" που ερμήνευσε ο Vorelli.

Ο Αττίκ (καλλιτεχνικό ψευδώνυμο του Κλέωνος Τριανταφύλλου, 1885 – 1944) ήταν συνθέτης, στιχουργός, πιανίστας και τραγουδιστής και συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες μορφές του ελληνικού ελαφρού τραγουδιού. Γόνος εύπορης οικογένειας Ελλήνων της Αιγύπτου, όπου έζησε τα παιδικά του χρόνια, ήρθε από μικρή ηλικία σε επαφή με τη μουσική, λαμβάνοντας μαθήματα πιάνου και φλάουτου. Το 1902 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Αθήνα, συνέχισε τις μουσικές σπουδές στο Ωδείο Αθηνών και παράλληλα φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Από το 1907 έως το 1913 έζησε στο Παρίσι, όπου πραγματοποίησε αξιόλογη σταδιοδρομία ως συνθέτης, συνεργαζόμενος με κορυφαίους μουσικούς, στιχουργούς και τραγουδιστές του γαλλικού τραγουδιού. Από την περίοδο αυτή εντοπίζονται σε παρτιτούρες περισσότερες από 280 συνθέσεις του (βλ. ενδεικτικά εδώ, εδώ, εδώ, εδώ, εδώ και εδώ), τις οποίες υπέγραφε ως Cléon Triandaphyl ή C. Attic. Πρόκειται κυρίως για γαλλόφωνα τραγούδια, ορισμένα από τα οποία ηχογραφήθηκαν και στη δισκογραφία των 78 στροφών (βλ. ενδεικτικά εδώ και εδώ), αλλά και έργα για πιάνο, οπερέτες (βλ. εδώ και εδώ) κ.ά. Το 1930 ίδρυσε τη «Μάντρα του Αττίκ», έναν καλλιτεχνικό χώρο που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του ελληνικού ελαφρού τραγουδιού και ανέδειξε νέους δημιουργούς και ερμηνευτές (για περισσότερα σχετικά με το έργο και τη ζωή του Αττίκ, βλέπε εδώ, εδώ και εδώ).

Δημιουργός (Συνθέτης):
Αττίκ (Τριανταφύλλου Κλέων)
Στιχουργός:
Αττίκ (Τριανταφύλλου Κλέων)
Τόπος έκδοσης:
Αθήνα
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Πρώτες λέξεις:
Ένας νέος περνούσε μια μέρα
Εκδότης:
Εκδόσεις Αττίκ, Αθήνα
Έκδοση:
1
Κωδικός έκδοσης:
K. 1 T.
Πρωτότυπα δικαιώματα:
Αττίκ (Τριανταφύλλου Κλέων)
Χειρόγραφο σημείωμα:
Ναι (Υπογραφή του συνθέτη)
Φυσική περιγραφή:
Χαρτί, 4 σελίδες, 34 Χ 25 εκ., καλή κατάσταση
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
201801251445
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Είδα μάτια", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=158
Στίχοι:
Ένας νέος περνούσε μια μέρα
Σε φτωχή γειτονιά μακρινή
Στο κατώφλι της έπαιρν' αέρα
Μια πεντάμορφη μελαχρινή
Ευθύς τρέλα του ήρθε να κάνει
Και σε λίγο καιρό της μηνά
Θα σε πάρω με στεφάνι
Σύντροφό μου για παντοτινά
Για τα μάτια σου τα γαλανά
Και τα σκοτεινά

Είδα μάτια πολλά
Γαλανά στη ζωή μου
Να κοιτούν απαλά
Και ν' ανάβουν την ψυχή μου,
Μα τόσο μαγικά
Να μιλούν πιό γλυκά
Δεν είδ' άλλα
Και τόσο μεγάλα
Σ' το λέγω αληθινά

Την επήρε και πήγαν στα ξένα
Κι εταξίδεψαν όλη τη γη
Μ' αυτή δεν αγαπούσε κανένα
Και τον άφησε μίαν αυγή.
Τότ' αυτός που 'χε χάσει παλάτια
Στις γωνιές της φτωχής γειτονιάς
Τραγουδούσε:
«Τέτοια μάτια
Αν τα χάσω θα γίνω φονιάς»
Τραγουδούσε της όμορφης νιας
Κι έκλαιγε ο ντουνιάς!

Είδα μάτια πολλά
Γαλανά στη ζωή μου
Να κοιτούν απαλά
Και ν' ανάβουν στην ψυχή μου,
Μα είναι πιο γαλανά
Και μιλούν πιο γλυκά
Από τ' άλλα,
Κι ας ήταν μεγάλα,
Σ' το λέγω αληθινά!

Το τραγούδι αυτό γράφω για σένα
Και γελά η κακιά σου ψυχή.
Μα θα κλαις από φούρκα για μένα
Αν σου πω και την τρίτη στροφή.
Λοιπόν, ξέχασ' αυτός σ' ένα μήνα
Και τραγούδι και μελαχρινή
Και πι' ωραία
από 'κείνα
Πόσα μάτια να του 'χουν φανεί!
Γιατί σ' άλλε τώρα τραγουδεί
Όπου κι αν βρεθεί.

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης