Κάτω στην Αγιά Μαρίνα

Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το 1957 από τον Στέφανο Πασχάλη, στο τραγούδι, και λαϊκή ορχήστρα με τον Φίλιππο Ρούντα στο κλαρίνο. Περιλαμβάνει το τραγούδι «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα», το οποίο εντοπίζεται, σε διάφορες εκδοχές, στην Ανατολική Θράκη, με τον τίτλο «Κάτω στην Αγιά Μαρίνη», στην Ήπειρο στην περιοχή του Πωγωνίου, και στην Χαλκιδική. Σύμφωνα με την ετικέτα του δίσκου, το τραγούδι αποδίδεται στο Στέφανο Πασχάλη.

Στην ελληνική ιστορική δισκογραφία η παλαιότερη καταγραφή μίας εκ των εκδοχών του τραγουδιού εντοπίζεται στην ηχογράφηση με τίτλο «Η Τασούλα». Πραγματοποιήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1912 στην Κωνσταντινούπολη από την Εστουδιαντίνα Ζουναράκη [Concert Record Gramophone 17361u 4-14503 και επανέκδοση Victor (65982-B)]. Ηχογραφήθηκε, επίσης, το 1930 στην Αθήνα από τον Ηλία Λήτο στο κλαρίνο και τον Λάζαρο Ρούβα στο λαούτο με τον τίτλο «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα Χορός Ηπείρου» (Pathé X-80217 – 70300).

Τον σκοπό, στην παρούσα «ηπειρώτικη» εκδοχή του, τον συναντάμε και στην αλβανική δισκογραφία. Τη δεκαετία του 1930 το συγκρότημα του Αλβανού κλαρινίστα Selim Efendi ή Selim Asllan Tare ή Selim Leskoviku ή Selim Stambolli, μέλους της μουσικής οικογένειας Leskoviku, από την πόλη Leskovic στη Νότια Αλβανία, πραγματοποιεί πιθανώς στην Κωνσταντινούπολη την ηχογράφηση "Kato stin aya marina" (Polydor 1183 BN 51112). Στα μέσα προς στα τέλη της δεκαετίας του 1940 ο Ajdin Asllan, στο λαούτο, και ο Gernet, στο βιολί, θα ηχογραφήσουν τον σκοπό στη Νέα Υόρκη με τον τίτλο "Valle e shtruar" (Me Re Record Co. 512-A και Balkan 512-A).

Τον σκοπό ηχογράφησε τη δεκαετία του 1920 στο Κάιρο ο κλαρινίστας Ιβραϊμάκης με τον τίτλο «Αρβανίτικος Αγιά Μαρίνα» (Fabrik Mechian m983 – 1016). Η οργανική ηχογράφηση περιλαμβάνεται στο CD που συνοδεύει το πολύ ενδιάφερον βιβλίο «Αίγυπτος: Η μουσική ζωή των Ελλήνων» που κυκλοφόρησε το 2025 ο Αριστομένης Καλυβιώτης. Αναφορικά με τον Ιβραϊμάκη, ο συγγραφέας παρατηρεί (2025: 122) ότι η ακρόαση της παρούσας ηχογράφησης καθώς και εκείνης που περιλαμβάνεται στην άλλη πλευρά του δίσκου («Αρβανίτικος Μεριόλα», m984 – 101) «δημιουργεί την αίσθηση ότι καταγράφει υλικό της γενέθλιας μουσικής του κουλτούρας. Αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τον προσφωνούν "Ιμπραΐμη" ("Συρτός Μπάλλος" No 1007/m1007), αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να πρόκειται για Τουρκαλβανό ή Τουρκόγυφτο από την περιοχή της Ηπείρου.»

Ο σκοπός, στις διάφορες εκδοχές του, είναι ακόμη ενεργός στο ελληνικό ρεπερτόριο, παράγοντας συνεχώς νέες εκτελέσεις και διασκευές. Ενδεικτικά:
 
– «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα», Σάββας Σιάτρας με τον Σταύρο Καψάλη στο κλαρίνο (Αθήνα, 1979, LP «Άιντε Μάρω στο πηγάδι», Κυκλάδες LPKG 68).
– «Κάτω στην Αγιά-Μαρίνη», Γιάννης Στρίκος, λύρα - τραγούδι, Γιάννης Ντομπρίδης, γκάιντα - τραγούδι, Λευτέρης Παύλου, νταούλι - τραγούδι (Θεσσαλονίκη, 1999, CD «Φίλοι Καλωσορίσατε. Τραγούδια και σκοποί της Ανατολικής Ρωμυλίας, Εν Χορδαίς – 1911
).
– «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα», Αντώνης Κυρίτσης με τον Πετρο-Λούκα Χαλκιά στο κλαρίνο (Αθήνα, 2000, CD «Τα Ηπειρώτικα», General  Music GM 5010).
– «Κάτω στην Αγια-Μαρίνα», Γιώργος Δέας (τραγούδι), Αστέριος Τράκας (βιολί) και Αργύρης Κόκκορης (λαούτο), ηχογράφηση του ΚΕΠΕΜ στη Γαλάτιστα στις 2 Οκτωβρίου 2015 (μεταφόρτωση στο YouTube 3 Οκτωβρίου 2015).
– «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα», διασκευή του γεννημένου στην Κορυτσά Kostika Çollaku, με την Ηλέκτρα Καράλη στο τραγούδι και το φλάουτο, 2023.

Τέλος, ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτέλεση του τραγουδιού από την Pauline Willerval (τραγούδι και gadulka) και τον Jean Le Floc'h (ακορντεόν). Το τραγούδι ηχογραφήθηκε στο παρεκκλήσι Saint-Urfold, στη Βρέστη της Γαλλίας, στις 26 Οκτωβρίου 2023 και κυκλοφόρησε με τον τίτλο "Kato stin Agia Marina / Κάτω στην Αγιά Μαρίνα"
.

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Πασχάλης Στέφανος
Τραγουδιστές:
Πασχάλης Στέφανος
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Λαϊκή Ορχήστρα, Ρούντας Φίλιππος (κλαρίνο)
Τόπος ηχογράφησης:
Αθήνα
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Χορός / Ρυθμός:
Συρτός
Εκδότης:
Parlophone
Αριθμός καταλόγου:
B. 74429-II
Αριθμός μήτρας:
Go 5483
Διάρκεια:
3:27
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Parl_B74429_KatoStinAgiaMarina
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Κάτω στην Αγιά Μαρίνα", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=11534
Στίχοι:
Κάτω στην Αγιά Μαρίνα, άιντε, και στην Παναγιά
δώδικα χρονών κορίτσι πάει να γίν' καλογριά

Με σταυρούς, με κομπολόγια, άιντε, πάει στην εκκλησά
κι ούτε το σταυρό της κάνει, άιντε, κι ούτε προσκυνά

Κάθηται στο σταυροδρόμι, άιντε, και πουλάει κρασί
αχ, πέρασ' ένας, πέρασ' άλλος, άιντε, πέρασα κι εγώ

Στο κρασοπουλιό της μπαίνω, άιντε, για να πιω κρασί
και είχε πέρδικα ψημένη, είχε και γλυκό κρασί

Η ηχογράφηση πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα το 1957 από τον Στέφανο Πασχάλη, στο τραγούδι, και λαϊκή ορχήστρα με τον Φίλιππο Ρούντα στο κλαρίνο. Περιλαμβάνει το τραγούδι «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα», το οποίο εντοπίζεται, σε διάφορες εκδοχές, στην Ανατολική Θράκη, με τον τίτλο «Κάτω στην Αγιά Μαρίνη», στην Ήπειρο στην περιοχή του Πωγωνίου, και στην Χαλκιδική. Σύμφωνα με την ετικέτα του δίσκου, το τραγούδι αποδίδεται στο Στέφανο Πασχάλη.

Στην ελληνική ιστορική δισκογραφία η παλαιότερη καταγραφή μίας εκ των εκδοχών του τραγουδιού εντοπίζεται στην ηχογράφηση με τίτλο «Η Τασούλα». Πραγματοποιήθηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 1912 στην Κωνσταντινούπολη από την Εστουδιαντίνα Ζουναράκη [Concert Record Gramophone 17361u 4-14503 και επανέκδοση Victor (65982-B)]. Ηχογραφήθηκε, επίσης, το 1930 στην Αθήνα από τον Ηλία Λήτο στο κλαρίνο και τον Λάζαρο Ρούβα στο λαούτο με τον τίτλο «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα Χορός Ηπείρου» (Pathé X-80217 – 70300).

Τον σκοπό, στην παρούσα «ηπειρώτικη» εκδοχή του, τον συναντάμε και στην αλβανική δισκογραφία. Τη δεκαετία του 1930 το συγκρότημα του Αλβανού κλαρινίστα Selim Efendi ή Selim Asllan Tare ή Selim Leskoviku ή Selim Stambolli, μέλους της μουσικής οικογένειας Leskoviku, από την πόλη Leskovic στη Νότια Αλβανία, πραγματοποιεί πιθανώς στην Κωνσταντινούπολη την ηχογράφηση "Kato stin aya marina" (Polydor 1183 BN 51112). Στα μέσα προς στα τέλη της δεκαετίας του 1940 ο Ajdin Asllan, στο λαούτο, και ο Gernet, στο βιολί, θα ηχογραφήσουν τον σκοπό στη Νέα Υόρκη με τον τίτλο "Valle e shtruar" (Me Re Record Co. 512-A και Balkan 512-A).

Τον σκοπό ηχογράφησε τη δεκαετία του 1920 στο Κάιρο ο κλαρινίστας Ιβραϊμάκης με τον τίτλο «Αρβανίτικος Αγιά Μαρίνα» (Fabrik Mechian m983 – 1016). Η οργανική ηχογράφηση περιλαμβάνεται στο CD που συνοδεύει το πολύ ενδιάφερον βιβλίο «Αίγυπτος: Η μουσική ζωή των Ελλήνων» που κυκλοφόρησε το 2025 ο Αριστομένης Καλυβιώτης. Αναφορικά με τον Ιβραϊμάκη, ο συγγραφέας παρατηρεί (2025: 122) ότι η ακρόαση της παρούσας ηχογράφησης καθώς και εκείνης που περιλαμβάνεται στην άλλη πλευρά του δίσκου («Αρβανίτικος Μεριόλα», m984 – 101) «δημιουργεί την αίσθηση ότι καταγράφει υλικό της γενέθλιας μουσικής του κουλτούρας. Αυτό σε συνδυασμό με το γεγονός ότι τον προσφωνούν "Ιμπραΐμη" ("Συρτός Μπάλλος" No 1007/m1007), αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να πρόκειται για Τουρκαλβανό ή Τουρκόγυφτο από την περιοχή της Ηπείρου.»

Ο σκοπός, στις διάφορες εκδοχές του, είναι ακόμη ενεργός στο ελληνικό ρεπερτόριο, παράγοντας συνεχώς νέες εκτελέσεις και διασκευές. Ενδεικτικά:
 
– «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα», Σάββας Σιάτρας με τον Σταύρο Καψάλη στο κλαρίνο (Αθήνα, 1979, LP «Άιντε Μάρω στο πηγάδι», Κυκλάδες LPKG 68).
– «Κάτω στην Αγιά-Μαρίνη», Γιάννης Στρίκος, λύρα - τραγούδι, Γιάννης Ντομπρίδης, γκάιντα - τραγούδι, Λευτέρης Παύλου, νταούλι - τραγούδι (Θεσσαλονίκη, 1999, CD «Φίλοι Καλωσορίσατε. Τραγούδια και σκοποί της Ανατολικής Ρωμυλίας, Εν Χορδαίς – 1911
).
– «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα», Αντώνης Κυρίτσης με τον Πετρο-Λούκα Χαλκιά στο κλαρίνο (Αθήνα, 2000, CD «Τα Ηπειρώτικα», General  Music GM 5010).
– «Κάτω στην Αγια-Μαρίνα», Γιώργος Δέας (τραγούδι), Αστέριος Τράκας (βιολί) και Αργύρης Κόκκορης (λαούτο), ηχογράφηση του ΚΕΠΕΜ στη Γαλάτιστα στις 2 Οκτωβρίου 2015 (μεταφόρτωση στο YouTube 3 Οκτωβρίου 2015).
– «Κάτω στην Αγιά Μαρίνα», διασκευή του γεννημένου στην Κορυτσά Kostika Çollaku, με την Ηλέκτρα Καράλη στο τραγούδι και το φλάουτο, 2023.

Τέλος, ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκτέλεση του τραγουδιού από την Pauline Willerval (τραγούδι και gadulka) και τον Jean Le Floc'h (ακορντεόν). Το τραγούδι ηχογραφήθηκε στο παρεκκλήσι Saint-Urfold, στη Βρέστη της Γαλλίας, στις 26 Οκτωβρίου 2023 και κυκλοφόρησε με τον τίτλο "Kato stin Agia Marina / Κάτω στην Αγιά Μαρίνα"
.

Δημιουργός (Συνθέτης):
Στιχουργός:
Πασχάλης Στέφανος
Τραγουδιστές:
Πασχάλης Στέφανος
Ορχήστρα-Εκτελεστές:
Λαϊκή Ορχήστρα, Ρούντας Φίλιππος (κλαρίνο)
Τόπος ηχογράφησης:
Αθήνα
Γλώσσα/ες:
Ελληνικά
Χορός / Ρυθμός:
Συρτός
Εκδότης:
Parlophone
Αριθμός καταλόγου:
B. 74429-II
Αριθμός μήτρας:
Go 5483
Διάρκεια:
3:27
Θέση τεκμηρίου:
Δισκοθήκη Αρχείου Κουνάδη
Φυσική περιγραφή:
Δίσκος 10'' (25 εκατοστών)
Προέλευση:
Αρχείο Κουνάδη
Αναγνωριστικό:
Parl_B74429_KatoStinAgiaMarina
Άδεια χρήσης:
cc
Παραπομπή:
Αρχείο Κουνάδη, "Κάτω στην Αγιά Μαρίνα", 2019, https://vmrebetiko.gr/item?id=11534
Στίχοι:
Κάτω στην Αγιά Μαρίνα, άιντε, και στην Παναγιά
δώδικα χρονών κορίτσι πάει να γίν' καλογριά

Με σταυρούς, με κομπολόγια, άιντε, πάει στην εκκλησά
κι ούτε το σταυρό της κάνει, άιντε, κι ούτε προσκυνά

Κάθηται στο σταυροδρόμι, άιντε, και πουλάει κρασί
αχ, πέρασ' ένας, πέρασ' άλλος, άιντε, πέρασα κι εγώ

Στο κρασοπουλιό της μπαίνω, άιντε, για να πιω κρασί
και είχε πέρδικα ψημένη, είχε και γλυκό κρασί

Σχετικά τεκμήρια

Δείτε επίσης